Rehberiniz-Yan hakkınızı nasıl alırdınız?

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on Pinterest


iyimeslek.com ailesi olarak “Yan hakkınızı nasıl alırdınız?” adlı yazımızın kiÅŸisel geliÅŸiminize katkı saÄŸlamasını umuyoruz
Yan hakkınızı nasıl alırdınız?

21. yüzyılın yetenek kapma savaÅŸlarına sahne oluyor. Yetenekli çalışanlarını ellerinde tutmak isteyen ÅŸirketler temel hakların yanı sıra yan hakları da günden güne geliÅŸtiriyor. GeniÅŸleyen yan hak mönüsünün ana özelliÄŸi ise esneklik…

YAN HAK VERİLMEZ, SEÇİLİR

Şirketler ye tenekleri elde tutma sevdası yüzünden yan haklar mönüsünü giderek genişletse de genelde esneklikten taviz vermiyor. Yan haklar paketini esnetenler ise çalışan bağlılığında rakiplerinin önüne geçiyor.

Çalışan baÄŸlılığı ve iÅŸ verimini artırmak isteyen ÅŸirketler, elemanlarına sundukları ’yan hak’ paketlerinde adeta yarışıyor. Yemek yardımı, sigorta, ulaşım ve fazla mesai ücretlendirme dışında ekiplerine çeÅŸitli ödüllendirme sistemleri, bireysel emeklilik ve özel saÄŸlık sigortası, yabancı dil kursu, okul ve spor yardımı gibi türlü imkânlar saÄŸlıyorlar çalışanlarına. Hatta bazı ÅŸirketler iÅŸi bir adım daha öteye taşıyarak herkese kendi yan haklar listesini hazırlama fırsatı veriyor. Bu sayede çalışanlar belirlenen bütçe dahilinde bir haktan vazgeçip yerine ihtiyacı olan baÅŸka bir hakkı edinebiliyor. Çok uluslu ÅŸirketlerde uzun zamandan beri uygulanan bu yöntem, Türk ÅŸirketleri için oldukça yeni. Ancak örneÄŸi yok deÄŸil. Mesela çalışanlarına üç yıldır esnek yan haklar mönüsü sunan Turkcell, bu konudaki öncü ÅŸirketlerden biri. PricecewaterhouseCoopers (PwC) Türkiye’nin “Yan Haklar AraÅŸtırması” da esnek yan hakları uygulama konusunda Türk ÅŸirketlerinin biraz zamana ihtiyacı olduÄŸunu gösteriyor. Zira sermaye yapıları, çalışan sayısı ve ciro bakımından farklı ölçekteki 24 farklı sektörden 111 ÅŸirketin yer aldığı araÅŸtırmada, katılımcıların sadece yüzde 4’ü çalışanlarına yan haklarını seçme imkânı sunuyor.

Bireysel emeklilik oranı düşük

Sonuçlara göre yemek, özel sağlık sigortası ve ulaşım uygulamaları, tüm seviyelerdeki çalışanlar için en yaygın uygulanan yan haklar arasında yer alıyor. Özel sağlık sigortasının kurum tarafından karşılanma oranı yatarak tedavi için yüzde 100, ayakta tedavilerde ise yüzde 80. Doğum masrafları ise katılımcı şirketlerin yaklaşık yarısı tarafından sağlık sigortası kapsamına eklenmiş. Bireysel emeklik sigortası da beş katılımcıdan sadece birinin uyguladığı bir yan hak. PwC’nin araştırmasında fazla mesai uygulaması ’yönetici’ pozisyonundan alt seviyelere doğru artış gösteriyor. Cep telefonu / blackberry ve dizüstü bilgisayar ise üst yönetim seviyesinden piramidin tabanına doğru gidildikçe en hızlı düşüş yaşayan yan hak olarak dikkat çekiyor. Ayrıca satış -pazarlama ve tanıtım ekipleri diğer çalışan gruplarına kıyasla bu uygulamalardan daha çok yararlanıyor. Esnek çalışma saatleri ise katılımcı şirketlerin pek başvurduğu bir yöntem değil.

Rakiplere fark atmanın yolu

Mevcut tablo böyle. Ancak uzmanlar esnek yan hakların ileride ÅŸirketler arasında farklılık yaratabilecek önemli bir uygulama olacağı kanaatinde. Sonuçları deÄŸerlendiren PwC Türkiye Ä°nsan Kaynakları Hizmetleri Direktörü Murat DemiroÄŸlu, “MaaÅŸ dışında saÄŸlanan yan hakların çeÅŸitliliÄŸi, bununla beraber çalışanın istediÄŸi yan hakkı seçebiliyor olması gibi konular çalışanlar açısından önem kazanıyor ve kurumda kalma / gitme kararlarını etkiliyor” diyor. Yetenek yönetiminin kurumların en önemli gündem maddesi haline gelmeye baÅŸladığı ve farklı nesil çalışanların daha farklı motive edilmesi gerektiÄŸine dair algının pekiÅŸtiÄŸini söyleyen DemiroÄŸlu, kurumların toplam ücret paketi uygulamalarında da geleneksel yaklaşımlarını yavaÅŸ yavaÅŸ bir kenara bırakması gerektiÄŸini belirtiyor.

Listelerin yüzde 65’i değişti

Çalışanların yan haklarını esnek olarak kullanmalarına imkân tanıyan “Mutfak” sistemini 2010’dan beri uygulayan Pfizer Türkiye’de her çalışan, yan haklar portföyünü kendisi oluÅŸturuyor. Çalışanların Pfizer Mutfak Online üzerinden kendi seçimlerini yaptığını söyleyen Pfizer Türkiye, Kafkaslar ve Orta Asya Ä°K Direktörü Hande Eskinazi, “12 günlük seçim süreci sonunda programa dahil olan çalışanların yüzde 65’i yan haklarında deÄŸiÅŸiklik yaptı” diyor. Seçim sonuçlarına göre satış teÅŸkilatı çalışanlarının yüzde 38’i giyim yardımı, yüzde 44’ü ise günlük yemek yardımı hakkından fedakârlık etmiÅŸ ve buradan artırdıkları bütçeyle baÅŸka yan haklar almış. Çalışanların yüzde 30’u, halihazırda bireysel emeklilik planı bulunanların yüzde 50’si yan haklarından artırdıkları bütçeyi bireysel emeklilik hesaplarına aktarmayı tercih etmiÅŸ. “Yan hak bütçelerini çocuklarının eÄŸitiminde kullanmak isteyen 93 çalışan çocuk eÄŸitim yardımı aldı” diyen Eskinazi, standart yan haklarda deÄŸiÅŸiklik yapan çalışanların, bireysel emeklilik ve Toplum Takımı’na bağış seçeneklerinden sonra en çok süpermarket ve teknomarket çeklerini tercih ettiklerini belirtiyor.

17 farklı seçenek sunuyoruz

Meltem Kalender Öztürk – Turkcell Ä°K’dan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı 2008 yılından beri çalışanlarımızın yaÅŸam tarzlarına ve farklı bireysel ihtiyaçlarına göre ek menfaatlerini kendilerinin oluÅŸturmasına imkân saÄŸlayan “Flex Menü”yü Türkiye’de bu kapsam ve büyüklükte bir ilk olarak sunuyoruz. Çalışan baÄŸlılığını önemli ölçüde artıran bu uygulamamızda, çalışanlarımıza verilen bütçe doÄŸrultusunda 17 farklı alanda seçim yapabilme imkânı tanıyoruz. Çalışanlarımız ihtiyaçlarına göre ek menfaat seçimlerini de deÄŸiÅŸtirebiliyorlar. ÖrneÄŸin, evliliÄŸe hazırlananlar teknoloji maÄŸazası, ev tekstili ya da tatil çekine yönelirken, bekârlar eÄŸitim desteÄŸi ya da giyim çeki almayı tercih edebiliyor. Çocuklu çalışanlarımız ise çocuk eÄŸitim yardımı ya da süpermarket çeki seçeneklerini daha cazip buluyor. 40 yaÅŸ üzerindeki çalışanlarımız ise bireysel emeklilik ara ödeme alternatifini sıkça tercih ediyor.

Hakları takas etmek mümkün

Yan hakları çalışanlarının seçimine bırakan ÅŸirketlerden biri de AstraZeneca. Mayıs 2010’dan itibaren ’Esnek Yan Haklar’ uygulamasını baÅŸlattıklarını belirten AstraZeneca Türkiye Ä°nsan Kaynakları ve Ä°letiÅŸim Direktörü Feyza Aysan, çalışanların ÅŸirketin saÄŸladığı yan haklar paketini ihtiyaçları ve beklentileri doÄŸrultusunda deÄŸiÅŸtirebildiklerini söylüyor. Yani herkes bir yıl boyunca ÅŸirkette sahip olduÄŸu hakları aynı tutardaki baÅŸka yan haklarla takas edebiliyor. Ayrıca iÅŸe yeni baÅŸlayan herkesin sigorta, özel saÄŸlık sigortası, yemek, yol gibi haklardan otomatik olarak yararlandığını vurgulayan Aysan, bir tek “Kiraz” olarak adlandırılan bireysel emeklilik programı için kiÅŸinin altı ayı doldurmasının beklendiÄŸini ifade ediyor.

Yazar: Elif Akın

Kaynak: http://www.isteinsan.com.tr

Yer işareti koy Kalıcı Bağlantı.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir