Rehberiniz-Yan hakkınızı nasıl alırdınız?

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on Pinterest

isvemeslekdanismani.net ailesi olarak “Yan hakkınızı nasıl alırdınız?” adlı yazımızın kişisel gelişiminize katkı sağlamasını umuyoruz
Yan hakkınızı nasıl alırdınız?

21. yüzyılın yetenek kapma savaşlarına sahne oluyor. Yetenekli çalışanlarını ellerinde tutmak isteyen şirketler temel hakların yanı sıra yan hakları da günden güne geliştiriyor. Genişleyen yan hak mönüsünün ana özelliği ise esneklik…

YAN HAK VERİLMEZ, SEÇİLİR

Şirketler ye tenekleri elde tutma sevdası yüzünden yan haklar mönüsünü giderek genişletse de genelde esneklikten taviz vermiyor. Yan haklar paketini esnetenler ise çalışan bağlılığında rakiplerinin önüne geçiyor.

Çalışan bağlılığı ve iş verimini artırmak isteyen şirketler, elemanlarına sundukları ’yan hak’ paketlerinde adeta yarışıyor. Yemek yardımı, sigorta, ulaşım ve fazla mesai ücretlendirme dışında ekiplerine çeşitli ödüllendirme sistemleri, bireysel emeklilik ve özel sağlık sigortası, yabancı dil kursu, okul ve spor yardımı gibi türlü imkânlar sağlıyorlar çalışanlarına. Hatta bazı şirketler işi bir adım daha öteye taşıyarak herkese kendi yan haklar listesini hazırlama fırsatı veriyor. Bu sayede çalışanlar belirlenen bütçe dahilinde bir haktan vazgeçip yerine ihtiyacı olan başka bir hakkı edinebiliyor. Çok uluslu şirketlerde uzun zamandan beri uygulanan bu yöntem, Türk şirketleri için oldukça yeni. Ancak örneği yok değil. Mesela çalışanlarına üç yıldır esnek yan haklar mönüsü sunan Turkcell, bu konudaki öncü şirketlerden biri. PricecewaterhouseCoopers (PwC) Türkiye’nin “Yan Haklar Araştırması” da esnek yan hakları uygulama konusunda Türk şirketlerinin biraz zamana ihtiyacı olduğunu gösteriyor. Zira sermaye yapıları, çalışan sayısı ve ciro bakımından farklı ölçekteki 24 farklı sektörden 111 şirketin yer aldığı araştırmada, katılımcıların sadece yüzde 4’ü çalışanlarına yan haklarını seçme imkânı sunuyor.

Bireysel emeklilik oranı düşük

Sonuçlara göre yemek, özel sağlık sigortası ve ulaşım uygulamaları, tüm seviyelerdeki çalışanlar için en yaygın uygulanan yan haklar arasında yer alıyor. Özel sağlık sigortasının kurum tarafından karşılanma oranı yatarak tedavi için yüzde 100, ayakta tedavilerde ise yüzde 80. Doğum masrafları ise katılımcı şirketlerin yaklaşık yarısı tarafından sağlık sigortası kapsamına eklenmiş. Bireysel emeklik sigortası da beş katılımcıdan sadece birinin uyguladığı bir yan hak. PwC’nin araştırmasında fazla mesai uygulaması ’yönetici’ pozisyonundan alt seviyelere doğru artış gösteriyor. Cep telefonu / blackberry ve dizüstü bilgisayar ise üst yönetim seviyesinden piramidin tabanına doğru gidildikçe en hızlı düşüş yaşayan yan hak olarak dikkat çekiyor. Ayrıca satış -pazarlama ve tanıtım ekipleri diğer çalışan gruplarına kıyasla bu uygulamalardan daha çok yararlanıyor. Esnek çalışma saatleri ise katılımcı şirketlerin pek başvurduğu bir yöntem değil.

Rakiplere fark atmanın yolu

Mevcut tablo böyle. Ancak uzmanlar esnek yan hakların ileride şirketler arasında farklılık yaratabilecek önemli bir uygulama olacağı kanaatinde. Sonuçları değerlendiren PwC Türkiye İnsan Kaynakları Hizmetleri Direktörü Murat Demiroğlu, “Maaş dışında sağlanan yan hakların çeşitliliği, bununla beraber çalışanın istediği yan hakkı seçebiliyor olması gibi konular çalışanlar açısından önem kazanıyor ve kurumda kalma / gitme kararlarını etkiliyor” diyor. Yetenek yönetiminin kurumların en önemli gündem maddesi haline gelmeye başladığı ve farklı nesil çalışanların daha farklı motive edilmesi gerektiğine dair algının pekiştiğini söyleyen Demiroğlu, kurumların toplam ücret paketi uygulamalarında da geleneksel yaklaşımlarını yavaş yavaş bir kenara bırakması gerektiğini belirtiyor.

Listelerin yüzde 65’i değişti

Çalışanların yan haklarını esnek olarak kullanmalarına imkân tanıyan “Mutfak” sistemini 2010’dan beri uygulayan Pfizer Türkiye’de her çalışan, yan haklar portföyünü kendisi oluşturuyor. Çalışanların Pfizer Mutfak Online üzerinden kendi seçimlerini yaptığını söyleyen Pfizer Türkiye, Kafkaslar ve Orta Asya İK Direktörü Hande Eskinazi, “12 günlük seçim süreci sonunda programa dahil olan çalışanların yüzde 65’i yan haklarında değişiklik yaptı” diyor. Seçim sonuçlarına göre satış teşkilatı çalışanlarının yüzde 38’i giyim yardımı, yüzde 44’ü ise günlük yemek yardımı hakkından fedakârlık etmiş ve buradan artırdıkları bütçeyle başka yan haklar almış. Çalışanların yüzde 30’u, halihazırda bireysel emeklilik planı bulunanların yüzde 50’si yan haklarından artırdıkları bütçeyi bireysel emeklilik hesaplarına aktarmayı tercih etmiş. “Yan hak bütçelerini çocuklarının eğitiminde kullanmak isteyen 93 çalışan çocuk eğitim yardımı aldı” diyen Eskinazi, standart yan haklarda değişiklik yapan çalışanların, bireysel emeklilik ve Toplum Takımı’na bağış seçeneklerinden sonra en çok süpermarket ve teknomarket çeklerini tercih ettiklerini belirtiyor.

17 farklı seçenek sunuyoruz

Meltem Kalender Öztürk – Turkcell İK’dan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı 2008 yılından beri çalışanlarımızın yaşam tarzlarına ve farklı bireysel ihtiyaçlarına göre ek menfaatlerini kendilerinin oluşturmasına imkân sağlayan “Flex Menü”yü Türkiye’de bu kapsam ve büyüklükte bir ilk olarak sunuyoruz. Çalışan bağlılığını önemli ölçüde artıran bu uygulamamızda, çalışanlarımıza verilen bütçe doğrultusunda 17 farklı alanda seçim yapabilme imkânı tanıyoruz. Çalışanlarımız ihtiyaçlarına göre ek menfaat seçimlerini de değiştirebiliyorlar. Örneğin, evliliğe hazırlananlar teknoloji mağazası, ev tekstili ya da tatil çekine yönelirken, bekârlar eğitim desteği ya da giyim çeki almayı tercih edebiliyor. Çocuklu çalışanlarımız ise çocuk eğitim yardımı ya da süpermarket çeki seçeneklerini daha cazip buluyor. 40 yaş üzerindeki çalışanlarımız ise bireysel emeklilik ara ödeme alternatifini sıkça tercih ediyor.

Hakları takas etmek mümkün

Yan hakları çalışanlarının seçimine bırakan şirketlerden biri de AstraZeneca. Mayıs 2010’dan itibaren ’Esnek Yan Haklar’ uygulamasını başlattıklarını belirten AstraZeneca Türkiye İnsan Kaynakları ve İletişim Direktörü Feyza Aysan, çalışanların şirketin sağladığı yan haklar paketini ihtiyaçları ve beklentileri doğrultusunda değiştirebildiklerini söylüyor. Yani herkes bir yıl boyunca şirkette sahip olduğu hakları aynı tutardaki başka yan haklarla takas edebiliyor. Ayrıca işe yeni başlayan herkesin sigorta, özel sağlık sigortası, yemek, yol gibi haklardan otomatik olarak yararlandığını vurgulayan Aysan, bir tek “Kiraz” olarak adlandırılan bireysel emeklilik programı için kişinin altı ayı doldurmasının beklendiğini ifade ediyor.

Yazar: Elif Akın

Kaynak: http://www.isteinsan.com.tr

Yer işareti koy permalink.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>