ÜNİTE 1. İŞ VE MESLEK DANIŞMANLIĞI ÖZETİ

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on Pinterest

ÜNİTE1-ÖZETİ İNDİRME LİNKİ

A. İŞ VE MESLEK DANIŞMANLIĞINA GİRİŞ
İş ve Meslek Danışmanlığının Tanımı: İş,  belli  bir  işyerinde  sürdürülen  benzer  etkinlikler  grubudur.  İş  mesleki  bilgi  ve
becerilerin  uygulamaya konulmasıdır. Meslek,  insanlara  yararlı  mal  ya  da  hizmet  üretmek  ve  karşılığında  para  kazanmak
için  yapılan,  belli  bir eğitimle  kazanılan,  sistemli  bilgi  ve  becerilere  dayalı,  kuralları  toplumca  belirlenmiş  sistemli
etkinlikler bütünüdür.
İş ve meslek danışmanlığı; bir bireyin kendisini tanıması, işler, meslekler ve iş dünyası hakkında bilgi sahibi olması; kendisi ile
işler, meslekler ve örgütleri karşılaştırması ve bir istihdam ve gelişim planı oluşturması için bireye yapılan profesyonel ve
sistematik yardım etme ve destek sürecidir.

İş ve Meslek Danışmanlığının Amacı: bireylerin  kendilerini  ve  iş  dünyasını  tanımalarını  sağlayarak;  iş yaşamının değişik
evrelerinde bireylerin karşı karşıya kaldıkları iş ve meslek seçimi, iş ve meslekte ilerleme, iş ve meslek değiştirme, iş ve
meslekte tatmin olma ve kendilerini geliştirme gibi konularda bireysel ve grup olarak yardımcı olmak ve profesyonel destek
vermektir. meslek seçimi aşamasındaki gençler, iş yaşamına ilk defa katılan yeni mezunlar,  kariyerinin  yükselme  aşamasında
olanlar,  kariyer  düzleşmesi  sorunu  yaşayanlar,  iş  ve  meslek tatmini düşük olanlar, iş ve meslek değiştirmek isteyenler, iş
yaşamında ayrımcılığa uğrayanlar, iş yaşamında dezavantajlı durumda olan gruplar ve emekliliği yaklaşan kişilere, birey veya
grup olarak kendilerini tanıma, iş dünyası ve meslekler hakkında bilgi verme, istihdam ve kendilerini geliştirme konularında
destek olmaktır.

İş ve Meslek Danışmanlığının Hedef Kitlesi: İş ve meslek danışmanlığının hedef kitlesi, meslek seçimi aşamasında olan gençler,
işsizler ve iş hayatında kariyerlerinin değişik aşamalarında bulunan her seviyedeki kişiler olarak tanımlanabilir.

İş danışmanlığı hizmetlerinden ; İlk defa iş piyasasına giren ve henüz mesleği olmayan gençler ve yetişkinler, Uzun süre işsiz
kalanlar, İşverene dört ya da dörtten fazla gönderildiği halde işe giremeyenler, Özelleştirme, işyeri kapanması veya ekonomik
durgunluk nedeniyle işini kaybetmiş olan ve bu nedenle  işsizlik  ödeneği  alan,  becerilerini  geliştirmek  isteyen,  yeni  bir  iş
bulmada  ya  da mesleğini değiştirme ve uyum sağlamada zorluğu olanlar, Mevcut mesleki eğitim imkanları hakkında bilgi
isteyenler, Güncelliğini yitirmeye başlayan mesleklerde istihdam edilen ve istihdam edilebilirliğini artırmak için  ek  bir  mesleki
eğitime  ihtiyacı  olabilecek  kişiler (söz  konusu  ek  eğitimin  seçilmesi konusunda), Herhangi bir mesleği olmayıp, işgücü
yetiştirme kursuna katılmak isteyenler, Çalışabilecekleri potansiyel işlerin nasıl bulunacağı hakkında bilgi isteyenler, İş  aramada
yönlendirmeye  ihtiyaç  duyan  ve  bu  nedenle  iş  arama  becerileri  eğitiminden yararlanabilecek kişiler, Kendi işini kurmak
isteyenler yararlanabilirler.

Meslek danışmanlığı hizmetlerinden; Meslek seçme aşamasında olanlar, Mesleki becerilerini geliştirmek isteyenler, Mesleğini
değiştirmek isteyenler, Genel lisede alan, meslek lisesinde meslek alanı ve dal seçiminde, lise sonrası eğitim programı
tercihlerinde bilgi ve yardıma ihtiyacı olan öğrenciler, Yaygın eğitim programlarına katılmak isteyen  (Kurum  işgücü yetiştirme
kursu,  mesleki eğitim merkezi,  halk  eğitim  merkezi  vb.),  bir  meslek  alanı  ve  eğitim  programını  seçmede  yardıma ihtiyaç
duyan  kişiler  ile  bir  üst  eğitim  kurumuna  yönelmek  isteyen  temel  öğretim  öğrencileri yararlanabilirler.

İş ve Meslek Danışmanlığının Yasal Dayanakları: 1)Ulusal Dayanaklar: 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 3/c ve 9/b
maddesi,4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 48‟inci maddesinin yedinci fıkrası,Türkiye İş Kurumu Görev Yetki ve
Sorumluluk Yönetmeliğinin 11/d., 11/e.ve 11/f. maddesi,Görev Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliğinin 23/f. maddesi,Türkiye İş
Kurumu İşgücü Uyum Hizmetleri Yönetmeliğinin 30. Maddesi.

2) Uluslararası Dayanaklar: Uluslararası Çalışma Teşkilatı (ILO) tarafından onaylanmış olan İş ve İşçi Bulma Servisi Kurulması
Hakkındaki 88 sayılı sözleşmenin  6. maddesinin  “a/i” fıkrası,Uluslararası Çalışma Teşkilatı  (ILO) tarafından onaylanmış olan
İnsan Kaynaklarının Değerlendirilmesinde Mesleki Eğitim ve Yönlendirmenin Yeri Hakkındaki  142 sayılı sözleşmenin 3/1
maddesi,Uluslararası Çalışma Teşkilatı (ILO) tarafından onaylanmış olan İnsan Kaynaklarının Değerlendirilmesinde  Mesleki
Eğitim  ve  Yönlendirmenin  Yeri  Hakkındaki 142  sayılı  sözleşmenin 3/2 maddesiAvrupa Sosyal şartının 1.Bölümünün9.
maddesi ve 2. Bölümünün 1/4. maddesi.

İş ve Meslek Danışmanının Sahip Olması Gereken Özellikler: Kariyer geliştirme kuramı bilgisi, Bireysel ve grup danışmanlığı
yapabilme becerisi, Bireysel ve grup olarak ölçme ve güncel bilgi ve kaynaklara ulaşabilme, Kariyer geliştirme programı
oluşturma, yönetme ve uygulama becerisi, Koçluk, danışma, ve performans iyileştirme becerisi, Farklı kültür ve grupları anlama
ve onlarla çalışabilme becerisi, Yapılan faaliyetleri denetleme becerisi, Etik ve yasal konularda hassasiyet gösterme ve uyma,
Araştırma ve değerlendirme yapabilme becerisi, Alanıyla ilgili teknolojiyi kullanma becerisi.

iş ve meslek danışmanının sahip olması gereken bilgi ve beceriler: Analitik düşünme yeteneği, Anket değerlendirme bilgisi,
Araç, gereç ve ekipman bilgisi, Bilgisayar programları bilgisi, Çevre düzenlemeleri bilgisi, Dezavantajlı grupların özelliklerine
ilişkin bilgi, Dinleme becerisi, .   Ekip içinde çalışma yeteneği, Empati kurma becerisi, Genel eğitim, öğretim ve sınav sistemleri
bilgisi, .  Genel iş sağlığı ve güvenliği bilgisi, İkna yeteneği, İnsan psikolojisi bilgisi, İş arama teknikleri bilgisi, İşgücü piyasası
bilgisi, .  İşyeri çalışma prosedürleri bilgisi, .  Kalite standartları bilgisi ,Karar verme yeteneği,Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler
bilgisi,Kişilik tipleri ve davranış tarzları bilgisi , Mesleğe ilişkin yasal düzenlemeler bilgisi,Mesleki teknolojik gelişmelere ilişkin
bilgi Mesleki terim bilgisi ,Meslekler hakkında bilgi, öğrenme ve öğrendiğini aktarabilme yeteneği 25.  Ölçme ve değerlendirme
araçları kullanım ve analiz bilgisi 26.  Planlama ve organizasyon becerisi ,Zaman yönetimi bilgisi,Raporlama bilgisi
Soru sorma becerisi ,Sözlü ve yazılı iletişim yeteneği,Sunum becerisi, Temel çalışma mevzuatı bilgisi,Temsil yeteneği
Ulusal meslek standartları ve ulusal yeterliliklere ilişkin bilgi ,Problem çözme yeteneği

iş ve meslek danışmanının sahip olması gereken tutum ve davranışlar:
Bilgi, tecrübe ve yetkisi dahilinde karar vermek,Çalışma zamanını etkili ve verimli kullanmak,Çalışmalarında planlı, organize ve
disiplinli olmak,Çevre korumaya karşı duyarlı olmak,Çevre, kalite ve İSG mevzuatında yer alan düzenlemelere uymak
Değişime açık olmak ve değişen koşullara uyum sağlamak,Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak,Din, dil, ırk, mezhep, siyasi
görüş, cinsiyet gibi konularda ayrımcılık yapmamak,Ekip içerisinde uyumlu çalışmak,Grup toplantılarına zamanında, hazırlıklı ve
aktif şekilde katılmak,Hizmet içi eğitim ve seminerlere katılma konusunda istekli olmak,Hizmeti iyileştirici ve geliştirici önerilerde
bulunmak,Hoşgörülü olmak,İleri görüşlü olmak,İletişim kurduğu kişilere karşı güler yüzlü ve nazik davranmak,İletişim kurduğu
2
kişilerle etkili ve güzel konuşmak,İşyerine ait araç, gereç ve donanımın kullanımına özen göstermek, Kişisel bakım ve hijyenine
dikkat etmek,Kurum kültürünü benimsemek ve yaygınlaştırılmasını sağlamak,Meslek etiğine uygun davranmak,Mesleki bilgilerini
geliştirmeye ve güncel olayları takip etmeye önem vermek,Sakin ve sabırlı olmak ve sorunlara çözüm üretebilmek,
Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek,Süreç kalitesine özen göstermek,Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen göstermek

İş ve Meslek Danışmanlığı İlkeleri: Her birey seçme özgürlüğüne sahiptir,İnsan saygıya değer bir varlıktır, İş ve meslek
danışmanlığı hizmetlerinden yararlanmak isteğe bağlıdır , İş ve meslek danışmanlığı hayat boyu yararlanılabilecek bir hizmettir,
İş ve meslek danışmanlığı hizmetlerinde gizlilik esastır, İş ve meslek danışmanlığı tüm bireylere açık bir hizmettir,
İş ve meslek danışmanlığı hizmetleri ilgili tarafların işbirliği ile yürütülmelidir,İş ve meslek danışmanlığı hizmetlerinde bireysel
farklara saygı esastır , İş ve meslek danışmanları hem bireye hem de topluma karşı sorumludur,İş ve meslek danışmanlığı
hizmetleri iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır .

Danışanı Eşleştirme ve Yönlendirme:
Süreçteki Aşamalar——————- Bu uygulamayı nasıl ve neden yapmalıyız
1.Öz değerlendirme–Danışanın   sahip   olduğu   yeterliklerin   farkına varması ve kendini geliştireceği yeterlik alanlarının tespit
edilebilmesi  için  öz  değerlendirme  yapması faydalı olacaktır
2. Yeterlik alanına ilişkin güçlü ve zayıf yönleri belirleme. (KEFE Analizi)– Seçtiğiniz  yeterlik  alanına  ilişkin  danışanın  sahip
olduğu güçlü ve zayıf yönleri belirlemek için KEFE Analizi kullanınız. Bu uygulama danışan açısından    “şu    anda
neredeyim?”    sorusunu vaplamanıza yardımcı olacaktır.
3. Vizyon oluşturma– Bu  aşama  danışanın  çalışma  sonunda  “nerede olmak  istiyorsunuz?”  sorusunu  cevaplandırmasına
yardımcı olacaktır.
4. Geliştirmek istediğiniz öncelikli alanları belirleme– Bu  aşamada  öncelikli  alanlar, danışanla  birlikte belirlenecektir.
5.Sorunlara ilişkin nedenleri ve olası çözüm önerileri oluşturma—Bu aşamada danışanın önceliklendirdiği sorunların
nedenlerinin anlaşılasına yardımcı olacak ve birlikte olası çözüm üretilmesini sağlayacaktır.
6. Çözümler için Stratejiler Geliştirme — Belirlenen  sorunları  çözümlemek  için  danışanla birlikte stratejiler oluşturulacaktır.
7. Veri Toplama Araçlarını Hazırlama– Danışanın   ailesi,   arkadaşları,   yakın   çevresi   ile
yapılacak    görüşmeler,    sağlıklı    verilerin    elde edilmesini sağlayacaktır
8. Bulgular ve Öneriler–Elde edilen veriler incelenerek sonuçlar çıkarılır ve bu doğrultuda eylem planı hazırlanır.
9. “Eylem Planlarını” geliştirme —Danışanın hedeflerinin    sıralanması,    yapılacak işlerin
neler  olacağının  belirlenmesi  ve  ihtiyaçlar doğrultusunda    önceliklendirilmesi    için    detaylı eylem planı hazırlanır.
Danışanın  eylem  planı,  aynı  zamanda  kişi  ile  ilgili  detaylı  bilgi  edinilmesini  sağlayacaktır.

Birey için Bir Gelişim ve Eylem Planı Hazırlanması Esnasında Danışanın bu aşamada cevap bulması gerek sorular ve
bu soruları cevaplarken dikkate alması gereken noktalar;
Nerede  olmak  istiyorum? şimdi  neredeyim?  Kişisel güçlü yönlerim ve kaynaklarım nelerdir? Hedefime  ulaşmayı  kısıtlayan
zayıf  yönlerim  nelerdir?  Zayıf  yönlerimi  nasıl  geliştirebilirim?  Zayıf  yönlerimi  geliştirmek  için  kimlerden  yardım  alabilirim?
Hedefime  ulaşmayı  kısıtlayan  dış   engeller   nelerdir?  Örgüt içi ve dışında ne tür fırsat ve kaynaklar mevcuttur? Etrafımdaki
dış engellerin üstesinden nasıl gelebilirim? Ulaşabileceğim fırsat ve kaynakları nasıl avantaja çevirebilirim?Dış engelleri ortadan
kaldırmak için kimlerden yardım alabilirim?

Danışmanlık Görüşmelerinde Dikkat Edilmesi Gereken Tutum ve Davranışlar:   Görüşme sırasında; danışanın gerçekçi
olarak kendisini değerlendirmesini ve danışanın karar vermesini sağlamalıdır. Danışmanlık  görüşmesinde  hedef  belirlerken
hedeflerin;  açık,  spesifik,  ölçülebilir,  gerçekçi,  ulaşılabilir, danışanın değerleri ile uyumlu, içsel ve zaman planı yapılmış
olmalıdır.

Danışmanlık  görüşmelerinin  profesyonelce  yürütülebilmesi  için,  danışmanların  görüşme  sürecinde  aşağıda belirtilen tutum
ve davranışları sergilemeleri tavsiye edilmektedir:
Danışanı  dinlemek,
Danışana  karşı  ön  yargılı  olmamak
Danışanın  her  söylediğini  ve  sağlıksız  değerlendirmelerini  onaylamamak
Danışana  konuyla  ilgili  açık  uçlu  sorular  sormak  tercih  edilmeli
Danışmanlık  sürecinin  tıkandığı  noktada;  görüşmeyi karşılıklı anlaşarak sonlandırmaya çaba gösterilmeli, başka bir
danışmana yönlendirilmeli.
Danışmanın gerçekçi olması, danışanın sorularına tam ve doğru cevaplar verilmesi, emin  olunmayan  soruları  not  alarak
daha  sonra  cevap  verileceğinin  belirtilmesi, kurumca ve/veya danışan tarafından gerçekleştirilemeyecek vaatlerde
bulunulmaması
Karar verme süreçlerine danışanın katılması.
İş ve Meslek Danışmanlığı Süreci ve Uygulaması: İş ve meslek danışmanlığı süreci, danışanı tanıma, eğitim ve istihdam eylem
planı hazırlanması, uygulanması ve  gözden  geçirilmesi  aşamalarından  oluşur. İş ve meslek danışmanlığı sürecinde danışanın
kendini tanıması, Çalışma hayatı, işgücü piyasası ve meslekler hakkında bilgi sahibi  olması, İş ve meslek edinmesi, İş ve
mesleğini geliştirmesi ve/veya değiştirmesi, İş ve meslek eğitimi fırsatları hakkında bilgilendirilmesi, İş araması, bulması ile iş,
meslek ve işyerine uyum sağlamasına yardımcı olunur.
Danışanı Tanıma:değer, ilgi ve kişiliği, mesleki beceri ve nitelikleri, işgücü piyasasındaki konumu, ihtiyac ve beklentileri,
motivasyonu belirlenir.
İstihdam ve Eğitim Eylem Planı Hazırlanması: İstihdam  ve  eğitim  eylem  planının  amacı;  danışanın  nitelikleri  ile  işgücü
piyasasının  ihtiyaçlarını  dikkate alarak,  danışanın  en  uygun  işe  en  kısa  sürede  yerleşmesini  sağlamak  için  takvime
dayalı,  somut,  sonuç odaklı, uygulanabilir ve danışman ile danışanın sorumluluklarını belirleyen bir plan hazırlamaktır.
4lü gruplandırma modeli :
Birinci Grup: İşgücü piyasasındaki durumu iyi, işe girmeye hazır olanlar
İkinci Grup: Yeterli mesleki bilgisi olan, ancak iş arama becerisi  eksik olanlar
Üçüncü Grup: Mesleki yeterliliği olmayan, mevcut donanımıyla  iş gücü piyasasına hazır olmayanlar
Dördüncü  Grup:  İşgücü  piyasasından  uzak,  mesleği  olmayan  ve  işe  yerleştirme  konusunda  kapsamlı desteğe ihtiyacı
olanlar

3
—————————-B. İŞGÜCÜ PİYASASI—————
Günümüzde işletmelerin işgücü diğer bir değişle insan kaynağını etkin şekilde kullanılması gerekir. Bu süreç çalışanların işe
alınmasından emekli olmalarına kadar geçen süreyi kapsayan bir süreçtir. Doğru elemanı bulmak, doğru yerde çalıştırmanın
işletmeye sağlayacağı katkılar oldukça fazladır.

İşgücü Piyasası İle İlgili Temel Bilgiler:İşgücü piyasasını, işgücü arz ve talebinin karşılaştığı, belirli bir ücretin oluştuğu bir yer
ve sosyal bir organizasyon olarak tanımlamak mümkündür . Diğer bir tanıma göre işgücü piyasası, iş arayan işsizler ile işçi
arayan işverenlerin bir araya geldiği yerdir

Arz ve Talebi Eşleştirme İşlevi: Kamu ya da özel istihdam hizmetleri, iş arama yardımları, açık kadroların bulunması ve
kaydedilmesi, aday portresi oluşturma, bilgilendirme sağlama şeklindeki tedbirler işgücü piyasasındaki eşleştirmeye doğrudan
yardımcı olur. Eşleştirmeye dolaylı yoldan eşleştirme sağlayan tedbirler ise şunlardır: Talep Yanlı Tedbirler; işverenlere
sağlanan girişim teşvikleri, mikro krediler, istihdam ya da ücret sübvansiyonları gibi bazı finansal destekler ve kamu sektöründe
istihdam yaratma olarak örneklendirilebilir. Arz Yanlı Tedbirler; Aktif iş piyasası politikalarının çoğunluğunu oluşturan arz yanlı
düzenlemeler, istihdam yaratmaya yönelik bir işlev üstlenmemektedir. Arz yanlı programların temel işlevi, işgücü piyasasında
var olan işlere işsizleri yerleştirmede etkili olmaktır
Aktif politikaların diğer işlevleri aşağıdaki gibi sıralanabilir
İş kayıplarının önlenmesi
Altyapıların kurulması ve bakımı
Kayıt dışı istihdamın kayıt altına alınması
İşsizlerin ve gizli işsizlerin gelir ve istihdam beklentilerini arttırma
Bir bütçe aracı ve talep unsuru olarak makroekonomik işlevi
Sosyal bütünleşmeye yardım işlevi
Aktivasyonu finanse etmek,
İşin gerçek değeri: herhangi bir iş mi, düzenli iş mi?

Aktif işgücü piyasası tedbirlerine neden ihtiyaç duyulduğunu şu şekilde özetlememiz mümkündür:

Piyasa aksaklıkları (market failure)
İş piyasasında eksik bilgilendirme
Yanlış “vasıf-meslek” eşleştirmeleri
Kurumsal Katılıklar
İstihdam fırsatlarında eşitsizlik
Dezavantajlı gruplar

İşgücü Piyasası Bilgi Kaynakları ve Bileşenleri: İşgücü piyasası politikaları, aktif ve pasif tedbirler olarak gruplandırılır.
İşgücü  arzını  etkileyen faktörler; çalışanların  yetenekleri,  zevkleri, gelir karsısındaki tercihleri,  aile  içindeki konumları  ve
beklentileri olarak sıralanabilir. İşgücü piyasası politikaları, iş piyasasında arz (iş arayan kişi) ve talebe (açık iş) aracılık ederler
ve  bu  tür  müdahaleler  değişik  şekillerde  olabilir.  Doğrudan  işgörenle  açık  işi  eşleştirmeye,  işgörenlerin  vasıflarını  ve
kapasitelerini geliştirmeye ya da istihdamın yapısını dezavantajlı grupların lehine değiştirmeye yardım eden politikalar vardır.
İşsizliğin ortaya çıkardığı olumsuz sonuçları gidermek için özellikle gelir güvencesi sağlayan çeşitli araçlar oluşturulmuştur.
Sosyal koruma sistemi içerisinde yer alan işsizlik sigortası ve işsizlik yardımları işsizlerin ekonomik ve sosyal haklarına dayanan
gelir aktarım araçlarıdır . Günümüzde genellikle pasif işgücü piyasası politikaları olarak adlandırılırlar. “Pasif işgücü piyasası
politikaları”nın temel hedefi, kişilerin doğrudan piyasadaki performanslarını arttırmak gibi herhangi bir önceliğe bağlı olmadan,
işsiz kişilere ya da erken emeklilere gelir desteği sağlamaktır.

Bölgesel İşgücü Piyasası İzleme Kaynakları: İşgücü piyasasının yapısı ve işleyişine ilişkin olarak da sorunlar bulunmaktadır.
Bu sorunlardan bazıları; işgücü piyasasının parçalı bir yapıya sahip olması, yeterli esnekliğe sahip olmaması, kurumsallaşma
düzeyinin düşüklüğü ve istihdam hizmetlerinin yeterince sağlanamıyor olmasıdır. Bu yüzden işgücü piyasası genelde ülkenin
bütününden ziyade bölgesel düzeyde incelenir.
Aktif işgücü piyasası politikaları temelde, istihdamın sürdürülebilirliğinin arttırılmasını ve piyasaya girmesi zor olan işsiz kişi ya
da grupların gelir beklentilerinin geliştirilmesini amaçlar. Ayrıca hedefleri, iş piyasasının etkinliğini arttırmak ve piyasada eşitliği
sağlamak yoluyla işsizliği azaltmak olarak da
belirtilebilir. Aktif işgücü piyasası politikaları iş piyasasındaki engelli, genç, kadın ya da uzun dönemli işsizler gibi belli alt grupları
hedefleyerek tasarlanan politikalardır. İşgücü piyasası politikaları gelirin yeniden dağılımı ve genellikle işsiz, gizli işsiz olup ya da
cari işinden daha iyi bir iş arayanların iş piyasasıyla bütünleşmesi için uygulanan tedbirlerdir. Pasif politikalar, işsizlik boyunca ve
iş arama sürecinde gelirin el değiştirmesinin sağlanması ile ilgilidir. Aktif politikalar ise iş piyasasına entegrasyonun
gerçekleştirilmesi anlamında kullanılır.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), aktif iş piyasası politikalarını şu şekilde tanımlamaktadır: “… Belli bir amaca dayanan,
etkinlik ve eşitlik hedeflerini izleyen, belli dezavantajlı gruplara doğrudan ya da dolaylı olarak iş yaratmak ya da istihdam
edilebilirliklerini arttırmak için hareket eden, seçilebilir hükümet müdahaleleridir” Aktif iş piyasası politikaları genel anlamda
işsizlik, gizli işsizlik, yoksulluk ve iş piyasasında ayrımcılıkla mücadele etme konusunda önemli bir unsurdur ve bu yüzden bu
problemlere karşı geliştirilen stratejilerin ana öğesi olması gerekir.  ILO‟ya göre aktif istihdam politikaları 4 ana amaç etrafında
toplanmaktadır. Bu amaçlar ; İstihdamın Geliştirilmesi, Değişim İçinde Güvence, Eşitlik, Yoksulluğun Azaltılması.

4
—————-C. İSTİHDAM İLE İLGİLİ KURULUŞLAR——————

1. TÜRKİYE İŞ KURUMU (İŞKUR)

Genel Çerçeve: Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu  ile kurulmuştur.
İŞKUR, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı‟nın bağlı kuruluşu olan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı‟nın ilgili kuruluşu
olup, özel hukuk hükümlerine tâbi, tüzel kişiliği haiz, idarî ve malî bakımdan özerk bir kamu kuruluşudur . Kurumun kuruluş
amacı istihdamın korunmasına, geliştirilmesine, yaygınlaştırılmasına ve işsizliğin önlenmesi faaliyetlerine yardımcı olmak ve
işsizlik sigortası hizmetlerini yürütmektir.

İŞKUR’un Görevleri:
-Ulusal istihdam politikasının oluşturulmasına ve istihdamın korunmasına, geliştirilmesine ve işsizliğin önlenmesi faaliyetlerine
yardımcı olmak, işsizlik sigortası işlemlerini yürütmek.
– İşgücü piyasası verilerini yerel ve ulusal bazda derlemek, analiz etmek, yorumlamak ve yayınlamak, İşgücü Piyasası Bilgi
Danışma Kurulu‟nu oluşturmak ve Kurul çalışmalarını koordine etmek, işgücü arz ve talebinin belirlenmesine yönelik işgücü
ihtiyaç analizlerini yapmak ve yaptırmak.
– İş ve meslek analizleri yapmak ve yaptırmak, iş ve meslek danışmanlığı hizmetleri vermek ve verdirmek, işgücünün istihdam
edilebilirliğini artırmaya yönelik işgücü yetiştirme, mesleki eğitim ve işgücü uyum programları geliştirmek ve uygulamak,
istihdamdaki işgücüne eğitim seminerleri düzenlemek.
– İşçi isteme ve iş aramanın düzene bağlanmasına ilişkin çalışmalar yapmak, özel istihdam bürolarına ilişkin Kuruma verilen
görevleri yerine getirmek, işverenlerin yurt dışında kendi iş ve faaliyetlerinde çalıştıracağı işçileri temin etmesi ile tarım işlerinde
ücretli iş ve işçi bulma aracılığına izin verilmesi ve kaldırılmasına ilişkin işlemleri yapmak.
– Gerektiğinde Kurum faaliyet alanı ile ilgili ihalelere katılmak suretiyle, yurt içinde veya uluslararası düzeyde kurum ve
kuruluşlara eğitim ve danışmanlık hizmeti vermek.
– Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşların işgücü, istihdam ve çalışma hayatına ilişkin olarak aldıkları kararları izlemek, Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti’nin taraf olduğu Kurumun görev alanına giren ikili ve çok taraflı anlaşma, sözleşme ve tavsiye kararlarını
uygulamak.
– Diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklerle Kuruma verilen görevleri yerine getirmek.

İŞKUR’un Organları:
1.1Genel kurul: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı‟nın veya görevlendireceği kişinin başkanlığında; Adalet, Milli Savunma,
İçişleri, Dışişleri, Maliye, Milli Eğitim, Bayındırlık ve İskan, Sağlık, Ulaştırma, Tarım ve Köy işleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik,
Sanayi ve Ticaret, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Kültür ve Turizm, Çevre ve Orman bakanlıkları ile Avrupa Birliği Genel Sekreterliği,
Hazine, Dış Ticaret, Devlet Plânlama Teşkilatı müsteşarlıkları, Devlet Personel, Özelleştirme İdaresi, Devlet İstatistik Enstitüsü,
GAP Bölge Kalkınma İdaresi, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi, Özürlüler İdaresi başkanlıkları,
Milli Prodüktivite Merkezi, Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel
Müdürlüğü, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu, Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur ve Kurumdan iştirak edecek
Genel Müdür düzeyinde birer; üye sayıları itibariyle en fazla üyeye sahip ilk üç sıradaki işçi konfederasyonlarınca üye sayıları
oranları dikkate alınarak belirlenecek on yedi, üye sayısı itibariyle en fazla üyeye sahip işveren konfederasyonunca belirlenecek
on, Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğinden beş, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları
Konfederasyonundan üç, Türkiye Sakatlar Konfederasyonundan her özür grubunu temsilen birer olmak üzere toplam dört,
Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden iki, Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek dört öğretim üyesi, Kurumda temsil yetkisine sahip
kamu görevlileri sendikasınca belirlenecek bir temsilciden oluşur.
Genel Kurul temsilcileri iki yıl süre ile görev yaparlar. Genel Kurul iki yılda bir Kasım ayı içinde Bakanın çağrısı üzerine olağan
toplantısını yapar. Bakan, gerekli görmesi halinde Genel Kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir.
Genel Kurulun görevleri:
– Devletin ekonomik ve sosyal politikalarına uyumlu ulusal istihdam politikasının oluşturulmasına yardımcı olmak, uygulanan
politikalarda dönem içindeki gelişmeleri değerlendirmek,
– İstihdamın korunmasına, geliştirilmesine, yaygınlaştırılmasına ve işsizliğin önlenmesi faaliyetlerine yardımcı olmak ve
önerilerde bulunmak,
– Kurumun dönem faaliyet raporunu görüşmek, Kurumun hizmetlerini iyileştirici önerilerde bulunmak
1.2. Yönetim kurulu: Yönetim Kurulu, Kurumun en yüksek yönetim, karar, yetki ve sorumluluğa sahip organıdır. Genel
Müdürün başkanlığında, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı‟nın ve Hazine Müsteşarlığı‟nın bağlı olduğu Bakanın önerisi
üzerine müşterek kararla atanan birer temsilci ile en çok üyeye sahip İşçi Konfederasyonu, İşveren Konfederasyonu ve Esnaf ve
Sanatkârlar Konfederasyonunca belirlenen birer üyeden olmak üzere altı üyeden oluşur.Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi
üç yıldır
Yönetim Kurulu, başkanın daveti üzerine en az haftada bir defa üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. Kararlar
çoğunlukla alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
Yönetim Kurulu‟nun görev ve yetkileri:

– Genel Müdürlükçe hazırlanan Kurumun bütçe teklifi ile bütçenin bölümleri arasında ödenek aktarılması ve ek ödenek alınması
önerilerini değerlendirerek Bakanlığa sunmak, bütçe bölümlerinin maddeleri arasında ödenek aktarmalarını yapmak, bilançoyu
ve faaliyet raporunu inceleyip onaylamak.
– Kurumca hazırlanan kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük ve yönetmelik taslaklarını inceleyerek Bakanlığa sunmak.
– Kurumun faaliyet alanına ilişkin dönem faaliyet raporlarını Genel Kurul‟un bilgisine sunmak.
– İl istihdam kurullarının raporlarını inceleyip değerlendirmek ve Genel Müdürlüğe önerilerde bulunmak.
– Özel istihdam bürolarının faaliyetlerine izin vermek, faaliyetlerinin izlenmesine ilişkin raporları değerlendirmek, iznin
yenilenmesi ile verilen izinlerin iptali konularında karar vermek.

5
– Kurumun yurt içinde ve uluslararası düzeyde kurum ve kuruluşlara vereceği eğitim ve danışmanlık hizmetleri bedelleri ile
işverenlere verilen Kurum hizmetlerinin hangilerinden ne kadar masraf karşılığı alınacağına karar vermek.
– Kurumun merkez ve taşra teşkilatı birimlerinin kurulması ve gerekli görülen değişikliklerin yapılması hususlarında ilgili
makamlara önerilerde bulunmak; Genel Müdür‟ün önerisi üzerine, özel kanunlarda yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla
Kurumun 1-4 dereceli kadrolarına atamalar yapmak ve Kurum adına imza yetkisi verilecek personeli belirlemek.
– Kurum personelinin eğitimi amacıyla düzenlenen yıllık eğitim programlarını onaylamak.
– Kurum adına her türlü hizmet satın alınması, taşınır ve taşınmaz mal edinilmesi, bunların idaresi, inşaat yaptırılması, satılması,
takası ve trampası veya Kuruma ait binaların hizmet binası, eğitim tesisi, kreş ve benzeri hizmetlere tahsisi hakkındaki önerileri
inceleyip karara bağlamak.
– Kurum taşınmaz mallarının, bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kuruluşlara rayiç veya emsal değer üzerinden kiraya verilmesi,
bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kuruluşlar arasında karşılıklı olarak taşınmazlara ihtiyaç duyulması halinde, rayiç bedellerin eşit
olması veya aradaki bedel farkının %10’u geçmemesi durumunda, bedelsiz olarak karşılıklı kullanım hakkı verilmesi ile ilgili
önerileri inceleyip karara bağlamak.
– Her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında miktarı artırılmak üzere bedeli yüz milyar liradan fazla olan
sözleşmeler ve yapılacak işler hakkında karar vermek.
– Kovuşturulmasında Kurum için yarar görülmeyen dava ve icra kovuşturmalarının açılmaması, henüz dava ve icra kovuşturması
haline gelmemiş olan uyuşmazlıkların uzlaşma yoluyla çözümlenmesi ve bunlara ait paraların terkini önerilerini, Kurum için yarar
görülmeyen hallerde dava ve icra kovuşturmalarından vazgeçilmesi, kanun yollarına başvurulmaması, bunlara ait para ve
malların terkini, Kurum leh ve aleyhine açılmış dava ve icra kovuşturmalarının uzlaşma yoluyla çözümü hakkındaki önerileri
karara bağlamak.
– Fon kaynaklarını piyasa şartlarında değerlendirmek.
– Fon gelir ve giderlerinin üçer aylık dönemler itibariyle denetlettirilmesini ve denetim raporlarının kamuoyuna açıklanmasını
sağlamak.
– Fona ilişkin aktüeryal projeksiyonları yaptırmak.
– Günlük fon hareketlerinin izlenmesini, kayıtlarının tutulmasını ve genel kabul görmüş muhasebe standartlarına uygun olarak
muhasebeleştirilmesini sağlamak.
– Genel Müdür ve Yönetim Kurulu üyelerinin başkaca önerilerini inceleyip karara bağlamak ve bu Kanunla verilen benzeri
görevleri yapmak.

1.3. Genel müdürlük: Genel Müdürlük, merkez ve taşra teşkilatından oluşur . Genel Müdür, Genel Kurul‟un önerilerini dikkate
alarak Yönetim Kurulu kararları ile Kurum mevzuatı doğrultusunda bütün işleri yürütür. Genel Müdürün görev ve yetkileri:

– Genel kurulun önerilerini dikkate alarak yönetim kurulu kararları ile Kurum mevzuatı, kalkınma planları ve yıllık programlar
doğrultusunda Kurum hizmetlerini yürütmek,
– Yönetim kuruluna başkanlık etmek,
– Kurumun faaliyet alanına giren konularda diğer kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak,
– İdari ve adli merciler ile üçüncü şahıslara karşı Kurumu temsil etmek, temsil yetkisini gerektiğinde genel hükümlere göre
devretmek,
– Merkez ve taşra teşkilatının faaliyetlerini ve işlemlerini izlemek,
– Geçici görev veya izin kullanmak gibi görevden ayrı kalma hallerinde, yerine genel müdür yardımcılarından birisini vekil olarak
Bakanlığa önermek,
– Genel müdür yardımcıları arasında görev bölümü yapmak, herhangi birinin geçici görev ve izin kullanma gibi, görevden ayrı
kalma hallerinde veya kadronun açık kalması halinde o genel müdür yardımcısı için öngörülen hizmetlerin tümünü veya bir
kısmını gerekli gördüğünde diğer genel müdür yardımcılarına yaptırmak,
– Kurumun 1-4 dereceli kadrolarına yapılacak atamalar ile Kurum adına imza yetkisi verilecek personelin belirlenmesi
konularında yönetim kuruluna öneride bulunmak,
– Kurumun 5-15 dereceli kadrolarında çalışacak personel atamalarını yapmak,
– Kurum personelini hizmetlerine ihtiyaç duyulan diğer merkez ve taşra birimlerinde geçici olarak görevlendirmek,
– Yönetim kurulunca kendisine devredilen görev ve yetkileri kullanmak,
– Kurum avukatının bulunmadığı yerlerde ve zamanlarda bunlara ait görevlerin yerine getirilmesi için icra ve yargı mercileri
nezdindeki temsil yetkisini uygun göreceği bir Kurum personeline devretmek.

A. Merkez teşkilatı: Genel Müdürlüğün ana hizmet birimleri ile danışma, denetim birimleri ve yardımcı hizmet birimlerini ifade
eder.
A.1.  Ana hizmet birimleri: İşgücü piyasası bilgi hizmetleri dairesi başkanlığı,  İşgücü uyum dairesi başkanlığı, İstihdam
dairesi başkanlığı, İşsizlik sigortası dairesi başkanlığı, Dış ilişkiler dairesi başkanlığı
A.2.   Danışma ve denetim birimleri: Teftiş kurulu başkanlığı, Hukuk müşavirliği
A.3.   Yardımcı hizmet birimleri: Personel ve eğitim daire başkanlığı, İdarî ve malî işler dairesi başkanlığı

B. Taşra teşkilatı: Taşra Teşkilatı, il düzeyinde kurulacak il müdürlüklerinden ve merkez nüfusu 100.000 ve yukarı olan veya
Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi çalışan sayısı 10.000′ in üzerinde bulunan ilçelerden gerekli görülenlerde kurulacak şube
müdürlüklerinden oluşur

1.4. İl istihdam ve mesleki eğitim kurulları: İlin işgücü, istihdam ve mesleki eğitim ihtiyacını tespit etmek veya ettirmek,
mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları ile işletmelerde yapılacak mesleki eğitim ve istihdam konularında etkinlik ve verimliliği
artırmak amacıyla yerel düzeyde politikalar oluşturmak. Kurul valinin başkanlığında; Belediye Başkanı, büyükşehir belediyesi
6
bulunan illerde Büyükşehir Belediye Başkanı veya Genel Sekreteri veya Yardımcısı; İl Özel İdaresi Genel Sekreteri; İl Milli
Eğitim Müdürü; İl Sanayi ve Ticaret Müdürü; İŞKUR İl Müdürü; İl Ticaret ve/veya Sanayi Odası Başkanı; İşçi, İşveren
Konfederasyonları ile Türkiye Sakatlar Konfederasyonundan birer temsilci; İl Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı; İlde
bulunan fakülte veya yüksek okulların Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü veya Mesleki Teknik Eğitim
Bölümlerinden valinin belirleyeceği bir öğretim üyesinden oluşur. Amacı: İlin istihdam ve mesleki eğitim politikasını oluşturmak.

2.ÖZEL İSTİHDAM BÜROLARI
Özel istihdam bürosu, iş arayanların elverişli oldukları işlere yerleştirilmeleri ve çeşitli işler için uygun işçiler bulunmasına aracılık
yapmak üzere Kurumca izin verilen, bir işyerinde veya 5187 sayılı Basın Kanununda yazılı araçlarla ya da radyo, televizyon,
video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi iletişim araçları ve benzer yayın araçlarından biri ile faaliyet gösteren gerçek
veya tüzel kişileri ifade eder.
Kurucu ve Temsilcilerde Aranan Nitelikler: özel istihdam bürosu açmak için başvuracak gerçek kişiler ile tüzel kişileri idare,
temsil ve ilzama yetkili kişilerin en az lisans düzeyinde öğrenim görmüş olmaları, müflis veya konkordato ilân etmiş olmamaları
ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesine göre devlet memurluğuna atanmaya engel mahkûmiyetin
bulunmaması gerekmektedir.
Yeterli Altyapı ve Teminat Şartı: Uzman personelin en az ön lisans mezunu veya iş ve işçi bulma, istihdam, insan kaynakları
gibi alanlarda sertifikalı bir eğitim almış olması ya da bu alanlarda tecrübeli olması gerekmektedir.
Özel istihdam bürolarının iş ve işçi bulma aracılığı izni için on milyar lira tutarında katî ve süresiz banka teminat mektubu ile
istenilen diğer bilgi ve belgeleri Kuruma vermeleri, masraf karşılığı ödemeleri gerekir.
İş ve İşçi Bulma Aracılığı İzni: özel istihdam bürosu izin başvuruları, gerektiğinde yerinde tespit ve inceleme yapılmak suretiyle
en geç 30 gün içerisinde sonuçlandırılır. Kurum Yönetim Kurulu tarafından özel istihdam bürosu olarak faaliyette bulunması
uygun görülen talep sahiplerine yazılı olarak bilgi verilir ve Kurum internet sayfasında da ilan edilir. Kurumca verilen izinler üç yıl
süreyle geçerlidir. İzin süresi, iznin sona erme tarihinden itibaren en az bir ay önce yazılı talepte bulunulması, iznin verilmesinde
aranan şartların mevcut olması, ilave katî ve süresiz teminat mektubu verilmesi ve yenileme masraf karşılığı ödenmesi kaydıyla,
Kurumca üçer yıllık sürelerle yenilenebilir.
Özel istihdam bürolarına verilen izinler; iznin verildiği ya da yenilendiği tarihten itibaren
onsekizayiçerisindehiçbirişeyerleştirmeişlemigerçekleştirilmemiş, izin verilmesi veya yenilenmesi için aranan şartların
taşınmadığı veya kaybedildiği tespit edilmiş, bu Kanunun 19. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarındaki yükümlülüklere Kurum
tarafından yazılı olarak ikaz edilmelerine rağmen uyulmamış veya aynı maddenin üçüncü fıkrasında belirtildiği şekilde bir
anlaşma yapılmış olması ve 20 maddenin (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan fiillerin üçüncü kez tekrarlanması halinde iptal edilir
(İŞKUR K.m.18/II). Özel istihdam büroları,yenilememe ve iptal kararlarına karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren on beş gün
içinde Kuruma itiraz edebilirler. İtirazların otuz gün içinde sonuçlandırılması zorunludur. İtiraz yoluna başvurulmuş olması
ilgililerin yargı yoluna gitme haklarını ortadan kaldırmaz.
Özel İstihdam Bürolarının Faaliyetleri: Özel istihdam büroları, yurt içi ve yurt dışında iş ve işçi bulmaya aracılık faaliyeti ile
işgücü piyasası, istihdam ve insan kaynaklarına yönelik hizmetlerde bulunabilirler. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarında iş ve
işçi bulma faaliyetlerinde bulunamazlar. Özel istihdam büroları, mesleki olarak geçici iş ilişkisi düzenleme faaliyetinde
bulunamazlar. Özel istihdam büroları iş arayanlardan her ne ad altında olursa olsun menfaat temin edemez ve ücret alamazlar.
İşe yerleştirme faaliyeti karşılığı ücret sadece işverenden alınır. Ancak yönetmelikle belirlenecek meslekler ve üst düzey
yöneticiler için işe yerleştirilenlerden ücret alınmasına izin verilebilir.
Ücret Alınabilecek Meslekler: Özel istihdam büroları; profesyonel sporcu, teknik direktör, antrenör, manken, fotomodel ve
sanatçı meslek guruplarında yer alanlar ile genel müdür veya bu göreve eş ya da daha üst düzey yöneticilerden ücret alabilir.

—————-D. MESLEK BİLGİ KAYNAKLARI——————
İş ve meslek danışmanlığı hizmetleri meslek ve çalışma hayatıyla ilgili bilgilerin bireysel bazda ele alınarak kullanılması esasına
dayanır. Değerlendirme süreci, iş ve meslek danışmanlığı hizmetlerinin en önemli noktasıdır. Gerçekçi ve uygulanabilir bir
istihdam eylem planının hazırlanmasında ve takibinde en önemli yol gösterici unsurdur. Dolayısıyla bireyin kendini tanıma
sürecinde, veri toplanması ve yorumlanmasında ne denli başarılı olunursa olunsun, meslekler, çalışma hayatı hakkında
sistematize meslek bilgi kaynakları yoksa, ayrıca iş ve meslek danışmanı çalışma ortamı ve koşulları hakkında bilgi sahibi
değilse, değerlendirme süreci o kadar başarısız olacak demektir. Hatta iş ve meslek danışmanı pek çok iş ve mesleğin icra
edildiği ortamları bizzat görmeli, çalışanları izlemelidir. Türkiye İş Kurumu (İġKUR), yürütmekte olduğu iş ve meslek
danışmanlığı hizmetlerinin alt yapısı olması düşüncesinden hareketle, meslekler, çalışma hayatı, eğitim kurumları hakkında
bilgilerin sistematize edilerek ihtiyaç sahiplerinin kullanımına sunulduğu meslek bilgi merkezlerini kurmuştur.

İyi Çalışmalar, Hüseyin SALUR

Facebook danışmanlar grubundan alıntıdır.

Incoming search terms:

  • iş ve meslek danışmanlığı özeti (114)
  • iş ve meslek danışmanlığı ünite soruları (24)
  • iş danışmanlığı özet (17)
  • HÜKMÜNÜ YİTİREN BELEDİYELERlerler (12)
  • iş ve meslek danışmanı el kitabı full özet (11)
  • iş ve meslek danışmanlığı kitabı ünite 9 (10)
  • işçi bulma kurumu aracılığıyla yurt dışında çalışmak istiyorum mermer ustası (10)
  • iş ve meslek danışmanı değişen konular (2)
  • iş ve meslek danışmanlığı sınav özeti (1)
Etiketlenmiş .Yer işareti koy permalink.

2 Responses to ÜNİTE 1. İŞ VE MESLEK DANIŞMANLIĞI ÖZETİ

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>