KALIP VE TAKIM-APARAT İŞÇİSİ SEVİYE 5

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on Pinterest

KALIP VE TAKIM-APARAT İŞÇİSİ SEVİYE 5

REFERANS
KODU / 12UMS0197-5 RESMİ GAZETE TARİH-SAYI/ 10.04.2012-28260 (Mükerrer)



©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
1





Kalıp
ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5)

Ulusal
Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Meslek:

KALIP VE TAKIM-APARAT İŞÇİSİ

Seviye:

51

Referans Kodu:

12UMS0197-5

Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar):

Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası (MESS)

Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi:

MYK Metal Sektör Komitesi

MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı:

22.02.2012 Tarih ve 2012/17 Sayılı Karar

Resmi Gazete Tarih/Sayı:

10 .04.
2012 – 28260 (Mükerrer)

Revizyon No:

00

1
Mesleğin yeterlilik seviyesi, sekizli (8) seviye matrisinde seviye beş (5)
olarak belirlenmiştir.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
2





Kalıp
ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5)                                                            12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Ulusal
Meslek Standardı                                                                                Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



TERİMLER, SİMGELER VE
KISALTMALAR

ALIŞTIRMA: Eş çalışan iş parçalarının,
yerlerinde düzgün ve sorunsuz olarak çalışabilmesi için özel mastar ve el
aletleri ile yapılan konumlandırma ve ayarlama işlemi,

BECERİ: Belli bir işe ilişkin görev ve
sorumlulukları yerine getirebilme yeteneğini,

ÇEVRE KORUMA: Çalışmalarda, çevreye zarar
vermeyen malzemeleri veya süreçleri kullanmayı veya zararlı atıkların uygun
şekilde bertaraf edilmesini,

EL BREYZİ: Bir elektrik motoru miline bağlı mandrene takılı matkap ucu ile delik delmeye yarayan
aleti,

ELLEÇLEME: Hammadde, malzeme, yarı mamul ve
mamullerin belli kısıtlara göre ayrılarak istiflenmesi işlemini,

GERİ KAZANIM: Malzemeleri doğrudan veya
işlemden geçirdikten sonra tekrar kullanıma sunmayı ve ilgili süreçleri
yönetmeyi,

GEZER PUNTA: Torna tezgahı
üzerinde hareket ettirilerek uzun parçaların tezgaha bağlanmasında kullanılan
yardımcı aparatı,

HİDROLİK:
Basınçlı sıvılar ile gücün üretimi, kontrolü, kullanımı ve iletimi ile ilgili
teknolojiyi,

İLERLEME HIZI: Kesici takımın iş parçasının
kendi ekseni etrafında veya iş parçasının kesici takıma doğru bir tam
devrinde almış olduğu yolu,

ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’nı,

İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,

İŞLEME PROGRAMI: CNC tezgahlarındaki
bilgisayarlara yüklenen, talaş kaldırma işlem­lerinin kumanda panelinden
kontrol edilmesi, sıralanması, kaydedilmesi, tekrar geri çağrılması gibi
seçeneklerle gerçekleştirilmesini sağlayan yazılımı,

KALIP: İş parçalarının teknik resimlere uygun
olarak istenilen ölçülerde eğme, bükme, kesme, delme vb. türünden
şekillendirilmelerini sağlamak için prese yerleştirilen parçayı,

KALİBRASYON: Doğruluğundan emin olunan
(izlenebilirliği sağlanmış) referans ölçüm cihazı ile doğruluğundan emin
olunamayan bir ölçüm cihazını mukayese ederek ölçüm sonuçlarını raporlama
işlemini,

KATER: Kesici takım uçlarının takım tezgahına bağlanmasında kullanılan gereci,

KESİCİ TAKIM: Talaşlı imalat işlemleri
sırasında, şekillendirilecek malzemede kesme işlemlerini gerçekleştiren
gereci,

KESME
HIZI: Kesici takımın iş parçasının üzerinden paso kaldırırken bir dakikada
metre cinsinden aldığı yolu,



©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
3





Kalıp
ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5)                                                            12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Ulusal
Meslek Standardı                                                                                Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



KILAVUZ ÇEKME (DİŞ AÇMA): İş parçası üzerindeki
önceden açılmış deliklerde, vida ve cıvataların takılabilmesi için dişlerin
oluşturulması işlemini,

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM: Bir veya birden
fazla sağlık ve güvenlik tehlikesine karşı korunmak için kişilerce giyinmek
veya taşınmak amacıyla tasarlanmış herhangi bir cihaz, alet ya da malzemeyi,

KOMPARATÖR: İş parçalarının ölçülerinin
toleranslara uygunluğunu, belirli bir temel ölçü değerine göre belirlemeye
yarayan, analog ve
dijital türleri olan karşılaştırmalı ölçüm düzeneğini,

KRİKO: Mekanik veya hidrolik türleri olan,
ağır yükleri kısa mesafeler için kaldırma amacıyla kullanılan düzeneği,

KUMLAMA: Malzemeye, uygun sertlikte
parçacıkların tazyikli püskürtülmesi yoluyla yüzey üzerinde yapılan aşındırma
ve temizleme işlemini,

MANDREN: El breyzi
ve matkap tezgâhlarında, delici ucun takıldığı düzeneği,

MARKALAMA: Teknik çizimlerde belirlenmiş olan
kesme, delme, birleştirme yerlerinin iş parçası üzerine işaretlenmesi
işlemini,

MASTAR: İşlenen parçanın ölçülerinin uygun
olup olmadığını karşılaştırma yoluyla belirlemeye yarayan ölçü gerecini,

NC/CNC TEZGAHI:
Sayı, harf ve diğer sembollerden meydana gelen ve belirli bir mantığa göre
kodlanmış parça işleme programlarının kartlar veya bilgisayar ile kumanda
edildiği takım tezgahını,

NİTRÜRASYON: Genellikle alaşımlı çelik
türlerinde uygulanan ve uygun sıcaklık ortamında özel kimyasal ve gazların
kullanılması ile iş parçalarının dış yüzeyinde ince ve çok sert bir tabakaoluşturmayı sağlayan
yöntemi,

NORMALİZASYON: Isıl işlem görmüş iş
parçasının belirlenmiş ısıl işlem sıcaklığının üzerinde ısıtılması ve normal
hava ortamında soğutulması ile yapılan gerilim giderme işlemini,

OPTİK PİROMETRE: Cisimlerin sıcaklıklarını,
yaydıkları ışınımdan yararlanarak temassız olarak ölçen aleti,

PAFTA ÇEKME: Silindirik parçaların dış
kısmına vida dişi oluşturma işlemini,

PAH KIRMA: İş
parçası üzerindeki keskin köşe ve kenarların talaş kaldırılarak kırılmasını,

PASİMETRE:
Seri ölçüm için kullanılan, geçerlik-geçmezlik
ilkesine dayalı hassas ölçüm aletini,



©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
4





Kalıp
ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5)                                                            12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Ulusal
Meslek Standardı                                                                                Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



PRES: İş parçalarını kalıplar aracılığıyla
belirli bir baskı altında sıkıştırarak, bunlara şe kil verme, düzeltme,
bükme, kıvırma, kenar kesme vb. işlemleri uygulamak için kullanılan makineyi,

RAYBALAMA: İş parçası üzerindeki önceden
açılmış deliklerin, iyileştirilmesi ve hassas yüzey elde edilmesi işlemini,

REFRAKTOMETRE: Katı veya sıvılarda katı
madde miktarı ve kırılma indisini ölçmeye yarayan aleti,

RİSK: Tehlikeli bir olayın meydana gelme
olasılığı ile sonuçlarının bileşimini,

SAPMA: Ölçüm sonucu ile gerçek değer
arasındaki farkı,

SEMENTASYON: Genellikle düşük karbonlu
çeliklerde uygulanan ve uygun sıcaklık ortamında özel kimyasal ve gazların
kullanılması ile iş parçalarının karbonca zenginleştirilerek sertleştirilmesi
işlemini,

SERTLEŞTİRME: Metalik malzemelerin mümkün
olan en yüksek sertlik ve aşınma dayanımına sahip olması için yapılan,
belirli bir sıcaklığa kadar ısıtmayı ve ardından uygun bir ortamda soğutmayı
kapsayan ısıl işlemi,

SOĞUTMA SIVISI: Talaşlı imalat işlemlerinde
iş parçası ve kesici takımlar arasında sürtünmeden dolayı oluşan yüksek
sıcaklığın makul değerlerde tutulması için kullanılan sıvıyı,

TAŞLAMA İŞLEMİ: Taşlama taşı ile aşındırma
işlemini,

TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan
gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme
potansiyelini,

TORNA AYNASI: Torna tezgahlarında
işlenecek olan parçanın güvenli ve sıkı şekilde bağlanmasını sağlayan
aparatı,

TORNA TEZGAHI:
Kendi ekseni etrafında dönen iş parçası üzerinden kesici takım aracılığıyla
talaş kaldırılan takım tezgahını,

VİDA TARAĞI: Vida ve cıvataların diş
sayısını ve adım boyunu ölçmeye ve kontrole yarayan el aletini,

YARI ÜRÜN: Belirli imalat aşamalarından
geçmiş ancak üzerinde yapılması gereken işlemler henüz tamamlanmamış ürünü

ifade eder.



©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
5





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



İÇİNDEKİLER

1.
GİRİŞ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 7

2.
MESLEK TANITIMI………………………………………………………………………………………………………………………………….. 8

2.1.
Meslek Tanımı………………………………………………………………………………………………………………………………….. 8

2.2.
Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki
Yeri……………………………………………………………….. 8

2.3.
Sağlık, Güvenlik
ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler……………………………………………………………………………… 8

2.4.
Meslek ile İlgili
Diğer Mevzuat …………………………………………………………………………………………………………  8

2.5.
Çalışma Ortamı
ve Koşulları……………………………………………………………………………………………………………. 9

2.6.
Mesleğe İlişkin
Diğer Gereklilikler……………………………………………………………………………………………………… 9

3.
MESLEK PROFİLİ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 10

3.1.
Görevler,
İşlemler ve Başarım Ölçütleri………………………………………………………………………………………….. 10

3.2.
Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman……………………………………………………………………………………………….. 25

3.3.
Bilgi ve
Beceriler……………………………………………………………………………………………………………………………… 26

3.4.
Tutum ve Davranışlar…………………………………………………………………………………………………………………….. 28

4.
ÖLÇME,
DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME…………………………………………………………………………… 29



©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
6





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



1.
GİRİŞ

Kalıp ve Takım-Aparat
İşçisi (Seviye 5) ulusal meslek standardı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik
Kurumu (MYK) Kanunu ile anılan Kanun uyarınca çıkartılan “Ulusal Meslek
Standartlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik” ve “Mesleki Yeterlilik
Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik” hükümlerine göre MYK’nın görevlendirdiği Türkiye Metal
Sanayicileri Sendikası (MESS)
tarafından hazırlanmıştır.

Kalıp
ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5) ulusal meslek standardı, sektördeki ilgili
kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş, MYK Metal Sektör
Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.



©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
7





Kalıp ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5)

Ulusal
Meslek Standardı



2.
MESLEK TANITIMI

2.1.
Meslek Tanımı

Kalıp ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5),
takım tezgâhlarında parça işlemek, preslerde parça basmak ve enjeksiyon işlemlerinde kullanılan karmaşık
takım-aparatlar ve kalıpları oluşturmak için çeşitli şekil ve özellikteki metal, alaşım ve diğer
malzemelerden iş parçalarını çeşitli tezgah, makine, alet ve yöntemlerle
işleyen ve bunların bakım ve onarımını yapan kişidir. Bu işlemler sırasında,
kalıp ve takım-aparatların talimatlarda belirtilen ölçülere, kaliteye ve
özelliklere uygun olması, malzemelerin, makinelerin, aletlerin ve tezgahların zarar görmemesi, çevreye zarar verilmemesi ve
işlemlerin güvenli bir şekilde belirlenen süre içinde gerçekleştirilmesi
esastır.

Kalıp ve takım-aparatın
talimatlara ve/veya teknik resme uygunluğunun kontrol edilmesi, bunlara ait
parça listelerinin çıkarılması, üretilecek kalıp ve takım-aparat için teknik
resim çizilmesi, parçaların uygun yöntemlerle işlenmesi ve montajının
yapılması, kalıp ve takım- aparatın ilgili tezgâh ve makinelere bağlanarak
test edilmesi, işlenen iş parçasının ölçülerinin uygun alet ve aparatlarla
doğru şekilde ölçülmesi ve kontrol edilmesi kalıp ve takım-aparat işçisinin
mesleki yetkinliğini gerektirir.

Kalıp ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5),
genel nezaret altında gerçekleştirdiği çeşitli türdeki işlemlerin
doğruluğundan, zamanlamasından, kalitesinden ve güvenli bir şekilde
tamamlanmasından sorumludur. İşlemlerin yapılmasında iş talimatlarına uygun
çalışır ve sorumluluk alanı dışında kalan arızaları ve hataları ilgili
kişilere bildirir. İşlemleri tamamlanan malzemelerin istenilen boyut ve
şekillerde olması, çalışılan yerin ve kullanılan donanımın otonom bakım ve
temizliğinin yapılması ve birlikte çalışılan diğer kişilerin emniyetinin sağlanması
kalıp ve takım-aparat işçisinin sorumlulukları arasında yer alır.

2.2.
Mesleğin Uluslararası Sınıflandırma Sistemlerindeki
Yeri ISCO
08 :
7222
(Alet
yapımcıları ve ilgili işlerde çalışanlar)

2.3.
Sağlık, Güvenlik ve Çevre ile İlgili Düzenlemeler

2872 sayılı Çevre Kanunu 4857 sayılı İş Kanunu

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunu

Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği

Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği

Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin
Yönetmelik

Çalışanların
İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında
Yönetmelik Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği Gürültü Yönetmeliği

Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği

Hazırlama, Tamamlama ve Temizleme İşleri
Yönetmeliği

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve
Güvenlik Şartları Yönetmeliği



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
8





Kalıp
ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5)

Ulusal
Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak
Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Katı Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği

Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve
Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik Kişisel Koruyucu Donanımların
İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik Patlayıcı Ortamların
Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik Sanayi Kaynaklı
Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Tehlikeli Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği Titreşim Yönetmeliği

Ayrıca, iş sağlığı ve güvenliği ve çevre ile
ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uyulması ve
konu ile ilgili risk değerlendirmesi yapılması esastır.

2.4.
Meslek ile İlgili Diğer Mevzuat

Mesleğe ilişkin diğer mevzuat
bulunmamaktadır.

2.5.
Çalışma Ortamı ve Koşulları

Kalıp ve takım-aparat oluşturma ve
bakım-onarım işlemleri, atölye, fabrika veya benzeri kapalı alanlarda genelde
ayakta çalışarak yapılır. Çalışma ortamının olumsuz koşulları arasında,
ısıtıcılara ve sıcak parçalara yakın, rahatsız edici seviyede gürültülü ve
tozlu ortamda çalışma gibi iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini gerektiren
durumlar sayılabilir. Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği
önlemlerini gerektiren kaza ve yaralanma riskleri bulunmaktadır. Kalıp ve
takım-aparat işçisi, işlemler sırasında uygun kişisel koruyucu donanım
kullanarak çalışır.

2.6.
Mesleğe İlişkin Diğer Gereklilikler

Kalıp ve Takım-Aparat İşçisinin, “Ağır ve
Tehlikeli İşlerde Çalışacaklara Ait İşe Giriş veya Periyodik Muayene Formu”
raporuna sahip olması gerekir.



©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
9





Kalıp
ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5)

Ulusal
Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



3.
MESLEK PROFİLİ



3.1.
Görevler, İşlemler ve Başarım Ölçütleri



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

A.1.1

İş sağlığı ve güvenliği konusundaki işyerinin düzenlediği eğitimlere
veya işyeri dışındaki kurumların eğitimlerine katılarak ilgili normları öğrenir.

 

 

 

 

A.1.2

Yapılan işe uygun iş elbiseleri giyer ve yapılan işler sırasında
önlenemeyen risklerden korunmak amacıyla uygun kişisel koruyucu donanımları
kullanır.

 

 

A.1

İş sağlığı ve güvenliği konusundaki yasal ve işyerine

A.1.3

İSG koruma
ve müdahale araçlarını uygun ve çalışır şekilde bulundurur.

 

 

 

ait kuralları
uygulamak

A.1.4

Yapılan çalışmaya ait uyarı işaret ve levhalarını talimatlar
doğrultusunda yerleştirerek ve çalışma sırasında koruyarak iş alanının ve
personelinin güvenliğini sağlar.

 

 

 

 

A.1.5

Yanıcı ve parlayıcı malzemelerin güvenli bir şekilde tutulmasını
sağlar.

A

İş sağlığı ve güvenliği, yangın ve acil durum

A.2

Risk etmenlerini azaltmak

A.2.1

Tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi çalışmalarına
katkıda bulunur.

 

kurallarını uygulamak

A.2.2

Risk faktörlerinin azaltılmasına yönelik çalışmalar yapar.

 

 

 

Tehlike durumunda acil durum prosedürlerini
uygulamak

A.3.1

Tehlikeli durumların belirlenip hızlı bir şekilde yok edilmesi
amacıyla yapılan önlem alma çalışmalarına katkıda bulunur.

 

 

A.3

A.3.2

Anında giderilemeyecek türden tehlike durumlarını amirine ve
yetkililere veya gereken durumlarda işletme dışında ilgili kurumlara
bildirir.

 

 

 

A.3.3

Makine, tezgah ve yapılan işleme özel acil durum prosedürlerini
uygular.

 

 

A.4

Acil çıkış prosedürlerini

A.4.1

Acil durumlarda çıkış veya kaçış prosedürlerini
uygular.

 

 

uygulamak

A.4.2

Acil çıkış veya kaçış ile ilgili deneyimleri ilgililerle ve iş
arkadaşlarıyla paylaşmak üzere yapılan periyodik çalışmalarda ve tatbikatlarda
gerekli uygulamaları yapar.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
10





Kalıp
ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5)

Ulusal
Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

B.1.1

Gerçekleştirilen işlemler ile ilgili çevresel etkileri doğru bir
şekilde saptar.

 

 

B.1

Çevre koruma standart ve yöntemlerini uygulamak

B.1.2

Çevre koruma gereklerine ve uygulamalarına yönelik periyodik
eğitimlere katılarak, çevre korumaya dönük tutum ve davranışları edinir.

 

 

 

 

B.1.3

İş süreçlerinin uygulanması sırasında çevre etkilerini gözler ve
zararlı sonuçların önlenmesini sağlar.

 

 

 

 

B.2.1

Dönüştürülebilen malzemelerin geri kazanımı için gerekli ayırmayı ve
sınıflamayı yapar.

B

Çevre koruma mevzuatına uygun çalışmak

B.2

Çevresel risklerin azaltılmasına katkıda bulunmak

B.2.2

Tehlikeli ve zararlı atıkları verilen talimatlar doğrultusunda diğer
malzemelerden ayrıştırır ve gerekli önlemleri alarak geçici depolamasını
yapar.

 

 

B.2.3

Önlenemeyen risklerden korunmak amacıyla hazırlık aşamalarında ve
işlem sırasında uygun kişisel koruyucu donanım ve malzemeleri kullanır veya
diğerlerini kullanması konusunda uyarır.

 

 

 

 

B.2.4

Dökülme ve sızıntılara karşı kullanmak için kendisine verilen uygun
donanım, malzeme ve ekipmanı hazır bulundurur.

 

 

B.3

İşletme kaynaklarının tüketiminde tasarruflu hareket etmek

B.3.1

İşletme kaynaklarını tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanır.

 

 

B.3.2

İşletme kaynaklarının daha az ve verimli kullanımı için gerekli tespit
ve planlama çalışmaları yapar.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
11





Kalıp
ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5)

Ulusal
Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

C.1.1

İşlem formlarında yer alan talimatlara ve planlara göre kalite
gerekliliklerini uygular.

 

 

C.1

İşe ait kalite gerekliliklerini uygulamak

C.1.2

Uygulamada
izin verilen tolerans ve sapmalara göre kalite gerekliliklerini uygular.

 

 

 

 

C.1.3

Makine, tezgah, alet, donanım ya da sistemin kalite
gerekliliklerine uygun çalışır.

 

 

 

 

C.2.1

Yapılacak işlemin türüne göre kalite sağlama tekniklerini uygular.

 

 

C.2

Kalite sağlamadaki teknik prosedürleri
uygulamak

C.2.2

İşlemler sırasında kalite sağlama ile ilgili teknik prosedürleri
uygulayarak, özel kalite şartlarının karşılanmasını sağlar.

 

Kalite yönetim sistemi dokümanlarına uygun çalışmak

 

 

C.2.3

Çalışmayla ilgili kalite ve fire/hata formlarını doldurur.

C

 

 

C.3.1

Operasyon bazında çalışmaların kalitesini denetler.

 

C.3

Yapılan çalışmaların kalitesini denetim altında tutmak

C.3.2

Tezgah ve
makineler üzerinde yapılan ayarların uygunluğunu kontrol eder.

 

 

 

 

C.3.3

İşlemi tamamlanan malzemelerin teknik özelliklere uygunluğunu
denetler.

 

 

 

 

C.4.1

Çalışma sırasında saptanan hata ve arızalan yetkili kişilere bildirir.

 

 

C.4

Süreçlerde saptanan hata ve arızalan engelleme çalışmalarına katılmak

C.4.2

Hata ve arızalan oluşturan nedenleri belirler ve ortadan kaldırır.

 

 

C.4.3

Hata ve arıza gidermeyle ilgili prosedür ve
yöntemleri uygular.

 

 

 

 

C.4.4

Yetkisinde olmayan veya gideremediği hata ve arızalan amirine
bildirir.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
12





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

D.1.1

Çalışmaların kesintisiz ve uygun şekilde sürdürülmesi için, iş alanını
inceleyerek çalışma noktalarının kapsamını belirler.

 

 

D.1

Çalışma
alanının özelliklerini

D.1.2

İş alanının olumsuz özelliklerinin iyileştirilmesine katkıda bulunur.

 

 

belirlemek

D.1.3

Çalışmanın türü ve kullanılan iş yöntemine göre düzeni sağlar.

 

 

 

 

D.1.4

Uygun olmayan parça veya malzeme alanını kontrol altında tutar ve
düzenini sağlar.

 

 

 

 

D.2.1

Kullanılacak malzemeleri yapılacak çalışma ile ilgili işlem formu ve
yöntemlerine uygun olarak hazırlar.

 

 

D.2

Gerekli makine, donanım ve malzemeyi çalışmaya hazırlamak

D.2.2

Belirlenen
işleme göre, kontrol ve muayene araçlarını ve cihazlarını kullanır.

D

Çalışılan
yeri düzenlemek

D.2.3

Çalışma için gerekli aparat, makine, tezgah
ve donanımı çalışmaya hazır hale getirir.

 

 

 

 

D.2.4

Çalışma süresince kullanılacak malzeme, araç ve gereçlerin İSG
talimatları kapsamında uygunluğunu kontrol ederek gerekli önlemleri alır.

 

 

 

 

D.3.1

Çalışma alanını düzgün ve temiz tutar.

 

 

 

 

D.3.2

Temizlik yaparken iş güvenliği şartlarını gözetir.

 

 

D.3

İş bitiminde donanım ve iş alanı temizliğini yapmak

D.3.3

Kullanılan makine ve ekipmanı iş bitiminde
kaldırır ve temizler.

 

 

 

 

D.3.4

Sağlık ve güvenlik yönünden tehlikeli maddeleri verilen talimatlar
doğrultusunda gereken özeni göstererek kullanır ve belirlenmiş yerlerde uygun
bir şekilde depolar.

 

 

 

 

D.3.5

Yapılan çalışma hakkında amirini ve ilgili operatörleri bilgilendirir.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
13





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

E.1.1

Çalışma donanımının durumunu ve güvenlik düzeneklerinin işlerliğini
talimatlara uygun şekilde periyodik olarak denetler.

 

 

E.1

Çalışma donanımının çalışabilirlik durumlarını denetlemek

E.1.2

Çalışma sırasında iş güvenliği, çevresel etkiler ve kaliteye ilişkin
uygun olmayan bir durum olduğunda veya olacağı sezildiğinde çalışmayı bırakır
ve yetkilileri bilgilendirir.

 

 

E.1.3

Arızalı donanımın ve araçların değişimi veya onarımı için ilgili
kişilere haber verir.

 

 

 

 

E.1.4

Araç, gereç ve donanımın yetkisindeki sorun ve arızalarını giderir.

 

 

 

 

E.2.1

Donanımın düzgün ve sürekli çalışmalarını sağlamak üzere gerekli bakım
aşama­larını uygular.

 

Çalışma alet ve

E.2

Çalışma
donanımının bakım

E.2.2

Koruyucu bakım ve temizlik işlemlerini uygular.

E

donanımının koruyucu ve
talimatlı bakımlarını sağlamak

aşamalarını uygulamak

E.2.3

Bakım ve temizlik faaliyetlerinde kullanmak amacıyla kendine verilen
malzemeleri uygun şekilde depolar.

 

 

 

E.2.4

Ölçü ve muayene aletlerinin kalibrasyonlarının
sistematik olarak yapılmasını takip eder.

 

 

 

 

E.3.1

Kullanılan alet ve donanımdaki yıpranmaları ve bozulmaları zamanında
tespit eder ve düzeltilmesi için ilgilileri bilgilendirir.

 

 

E.3

Çalışma donanımının bozulma ve yıpranmaları ile ilgili

E.3.2

Çalışma işlemlerinin sürekliliğinin sağlanması için araç ve
donanımdaki bozulma, yıpranma türünden olumsuzluklar ile ilgili kayıtları
oluşturur ve ilgililere aktarır.

 

 

 

bilgileri aktarmak

E.3.3

Donanımın genel
durumu ile ilgili bilgilendirmeyi, prosedürlere
uygun yapar.

 

 

 

 

E.3.4

Parçaların çalışma ömürlerini takip eder, zamanı geldiğinde,
değiştirilmesi için amirine bildirir.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
14





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

F.1.1

Yapılacak işler ve üretim programıyla ilgili bilgileri, teknik
resimleri, talimatları ve diğer dokümanları amirinden alır.

 

 

 

 

F.1.2

Teknik resimleri inceleyerek istenilen kalıp ve takım-aparatların
özelliklerini belirler.

 

 

 

 

F.1.3

Belirlenen özelliklere göre hesaplamaları yaparak ilgili amiri
kontrolünde gerektiğinde teknik resimler üzerinde değişiklik yapar.

 

 

F.1

Teknik dokümantasyonu hazırlamak

F.1.4

Sınırlı
özellikte kalıp ve takım-aparat tasarlayarak teknik resimlerini çizer.

 

 

 

 

F.1.5

Yapılacak işlemler, vardiya değişimi ve diğer prosedürlere
ilişkin formları doldurur.

F

Üretim
planlaması yapmak

 

 

F.1.6

Yapılacak işlerle ilgili dokümanları birlikte çalışacağı kişilere
ulaştırır ve ilgili hazırlıkların yapılmasını sağlar.

(devamı var)

 

 

F.1.7

İşlemlere başlamadan önce gerekli form, teknik resim ve dokümanları
amirine onaylatır.

 

 

 

 

F.2.1

İstenilen kalıp ve takım aparat özelliklerine göre hangi tür işlemler
yapılacağına karar verir.

 

 

 

 

F.2.2

İşlemlere göre hangi tür parçaların kullanılacağını belirler.

 

 

F.2

İş planını yapmak

F.2.3

İşlemlere ve istenilen özelliklere göre hangi tür tezgahların
kullanılacağına karar verir.

 

 

 

 

F.2.4

Teknik resimleri ve talimatları inceleyerek yapılacak işlemlerin
sıralamasını belirler.

 

 

 

 

F.2.5

İşlemlerin özelliklerine göre tahmini imalat süresini tespit eder.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
15





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

F.3.1

Talimatlara ve istenilen özelliklere göre mevcut parçaları kontrol
eder.

 

 

 

 

F.3.2

Yapılacak işlemlere göre malzeme seçimi yapar.

 

 

 

 

F.3.3

Parçaların talimatlara ve işlemlere uygunluğunu tek tek kontrol eder.

 

 

F.3

Parça listesi oluşturmak

F.3.4

Mevcut parçalarla yapılacak işlemlerin olabilirliğini kontrol eder.

 

 

 

 

F.3.5

Eksik parçaları belirleyerek bunların temin edilmesini sağlar.

 

 

 

 

F.3.6

Kullanılacak parçaların listesini oluşturur.

F

Üretim
planlaması yapmak

 

 

F.3.7

Parçaları temin ederek talimatlarda belirlendiği şekilde istifler.

 

 

 

 

F.4.1

Kullanılacak alet, araç, gereç ve takımları talimatlara uygun şekilde
belirler.

 

 

F.4

Kullanılacak araç, gereç ve

F.4.2

Belirlenen alet, araç, gereç ve takımların çalışma sahasına
getirilmelerini sağlar.

 

 

ekipmanı hazırlamak

F.4.3

Teslim alınan tüm malzemelerle ilgili dokümanları ve kayıt formlarını
doldurur.

 

 

 

 

F.4.4

Malzemeleri belirlenmiş alanlarda malzeme türüne ve talimatlara uyarak
istifler.

 

 

 

 

F.5.1

İşlemlere ve parçaların türüne uygun olan ölçme aletlerini seçer.

 

 

F.5

Ölçme ve kontrol aletlerini hazırlamak

F.5.2

Ölçme aletlerinin doğru ölçüp ölçmediğini kontrol eder.

 

 

 

 

F.5.3

Doğru ölçüm yapmayan aletleri amirine bildirerek bunların kalibrasyonlarını yaptırır.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
16





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

G.1.1

İşlemlerle uygun kesici takımları ve bağlama elemanlarını seçer.

 

 

 

 

G.1.2

Kesici takımları ve bağlama elemanlarını talimatlarda belirtilen
yöntemlerle tezgaha bağlar.

 

 

 

 

G.1.3

İş parçasını teknik dokümantasyona uygun şekilde tezgaha
bağlar.

 

 

 

 

G.1.4

Takım ayarlarını ve bağlama elemanlarının baskı ayarlarını talimatlara
uygun şekilde yapar.

 

Kalıp ve takım-aparat oluşturmak (devamı var)

 

 

G.1.5

Kalıp ve takım-aparat parçalarına pah kırma işlemlerini uygular.

G

G.1

Parçaları talaşlı imalat tezgahlarında
işlemek

G.1.6

Tezgah üzerinde
sıfırlama, devir sayısı, ilerleme ve kesme hızı, talaş derinliği gibi
ayarları yapar.

 

 

 

G.1.7

İşlemlere göre parça üzerinde gerekli koordinatları belirleyerek
markalama işlemlerini yapar.

 

 

 

 

G.1.8

Parçaları
tornalama, frezeleme, taşlama, delme gibi işlemler uygulayarak işler.

 

 

 

 

G.1.9

Talimatlara uygunluğu sağlamak için gerektiğinde tezgah
ayarlarını değiştirerek işlemlere devam eder.

 

 

 

 

G.1.10

Tezgahın ve parçanın
durumunu işlemler boyunca izleyerek talimatlara uygunluğunu kontrol eder.

 

 

 

 

G.1.11

Tespit ettiği uygunsuzlukları değerlendirir ve tezgahı
durdurup durdurmayacağına karar verir.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
17





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

G.2.1

Kesme makineleri üzerinde gerekli ayarları yapar.

 

 

 

 

G.2.2

Kaynak makineleri üzerinde gerekli ayarları yapar.

 

 

G.2

Parçaları makine ve aletlerle işlemek

G.2.3

Parçaları istenilen boyut ve biçime getirmek için kesme işlemlerini
uygular.

 

Kalıp ve takım-aparat oluşturmak (devamı var)

 

 

G.2.4

Parçaları istenilen özelliklerde olması için gerekli kaynak
işlemlerini uygular.

G

 

 

G.2.5

Parçalar üzerinde gerekli el aletleriyle pafta çekme, kılavuz çekme,
rayba çekme gibi işlemleri uygular.

 

 

 

G.3.1

Parçaların ısıl işleme sokulup sokulmayacağına karar verir.

 

 

G.3

Parçaları
ısıl işleme hazırlamak

G.3.2

Parçalar üzerinde gerekli kumlama, temizleme gibi ısıl işleme hazırlık
işlemleri yapar veya yaptırır.

 

 

G.3.3

Parçalara gerekli ise ön ısıtma işlemi yapar veya yaptırır.

 

 

 

 

G.3.4

Optik pirometre kullanarak sıcaklık kontrolü yapar.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
18





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

 

 

Kod

Adı

Kod

Açıklama

G

Kalıp ve takım-aparat oluşturmak

G.4

Ölçme ve kontrol işlemlerini yapmak

G.4.1

Parçanın elle ve gözle ilk muayenesini yaparak çatlak, pürüz gibi
uygunsuzlukları tespit eder.

G.4.2

Parçanın uzunluk, iç/dış çapı, kanal genişliği/derinliği/açısı, eksen
araları gibi boyutsal ölçülerini kontrol ederek teknik resimlerle
karşılaştırır.

G.4.3

Parçaların dairesellik, silindiriklik, koniklik, paralellik, doğrusallık,
düzlemsellik, eş eksenlilik,
diklik gibi geometrik kontrollerini yapar.

G.4.4

Isıl işlem
görmüş parçaların sertlik değerlerini ölçerek istenilen değerler ile
karşılaştırır.

G.4.5

Her parçanın özelliğine uygun olarak, talimatlarda belirtilen araç,
gereç ve aletlerle gerekli ölçme işlemlerini uygular.

G.4.6

Parçaların talimatlarda belirtilen standartlara uygunluğunu kontrol
eder.

G.4.7

Kusurlu veya düzeltilmesi gereken parçaları ayırır.

G.4.8

Kusurlu veya düzeltilmesi gereken parçalar üzerinde düzeltme
işlemlerini uygulayarak parçaları talimatlarda belirtilen özelliklere
getirir.

G.4.9

İşlemleri tamamlanan parçaları talimatlara göre ambalajlar veya
istifler.

G.5

Montaj ve alıştırma işlemlerini yapmak

G.5.1

Kalıp setlerini oluşturmak için parçaları birleştirir.

G.5.2

Takım-aparat parçalarını birleştirerek bağlantı elemanlarını takar.

G.5.3

Pimler,
yaylar, emniyet sistemleri, zımbalar, sıkma pabuçları gibi elemanları monte
eder.

G.5.4

Hidrolik ve/veya pnömatik elemanları bağlar.

G.5.5

Parçaların hareketli kısımları üzerinde alıştırma işlemlerini uygular.

G.5.6

Kızaklar, maçalar gibi hareket eden kısımların alıştırmasını yapar.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
19





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

H.1.1

Talimatlara uygun şekilde taşıma-kaldırma ekipmanı
kullanarak kalıp ve takım-aparatları çalışma alanına taşır.

 

 

 

 

H.1.2

Kalıpların ilgili makine veya prese bağlantısını operatör ile birlikte
ve uygun bağlama elemanlarını kullanarak yapar.

 

 

H.1

Kalıp ve takım-aparatı makine veya tezgaha
bağlamak

H.1.3

Kalıpların kurs boyunu ayarlayarak kalıplar arasında yapılacak işleme
uygun boşluk bırakır.

 

 

H.1.4

Mors veya silindirik taşıyıcı, pens, mandren,
açılı kama, malafa, kater ya da diğer özel
aparatları kullanarak takım-aparatları tezgaha
bağlar.

 

 

 

 

H.1.5

Kalıp ve takım-aparatların işlemler sırasında yerlerinden çıkmayacak
şekilde bağlandıklarından emin olur.

H

Kalıp ve takım- aparatları test etmek (devamı var)

 

 

H.1.6

Kalıp ve takım-aparatların talimatlarda belirtilen ayarlarını yaparak
işlemlere uygun olduklarından emin olur.

 

 

H.2.1

Parçanın makine veya tezgaha bağlanma
yöntemini belirler.

 

 

 

 

H.2.2

Belirlenen yönteme göre uygun bağlama aparatını hazırlar.

 

 

H.2

İş kalıplarında numune parçayı makine veya tezgaha
bağlamak

H.2.3

Gerektiğinde bağlama aparatları için uygun olan baskı ayarlarını
yapar.

 

 

H.2.4

İş parçasının referans noktasını ayarlar.

 

 

 

 

H.2.5

İşlenecek parçayı mengene, ayna, bağlama pabucu, mıknatıslı tabla ya
da diğer uygun bağlama aparatı ile makine veya tezgaha
bağlar.

 

 

 

 

H.2.6

Parçanın dönüp dönmediğini ve sağlam olarak bağlandığını kontrol eder.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
20





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

H.3.1

Makine veya tezgahı çalıştırarak numune
parçayı işler veya basar.

 

 

 

 

H.3.2

Makine veya tezgah üzerindeki gösterge ve ekranlardan uyarı
mesajlarını takip eder.

 

 

 

 

H.3.3

Kalıp ve takım-aparatların durumunu işlemler boyunca gözlemleyerek,
aşınma, kırılma gibi olumsuzlukları tespit eder.

H

Kalıp ve takım- aparatları test etmek

H.3

Deneme
üretimi yapmak

H.3.4

Makine veya tezgahı durdurarak numune
parçalar üzerinde gerekli ölçme işlemlerini uygular.

 

 

 

 

H.3.5

Kalıp ve takım-aparatın istenilen özellikte parçalar oluşturup
oluşturmadığını kontrol eder.

 

 

 

 

H.3.6

Tespit ettiği uygunsuzlukları değerlendirerek hangi tür düzeltme
işlemleri uygulayacağına karar verir.

 

 

 

 

H.3.7

Kalıp ve takım-aparatlar üzerinde düzeltme işlemleri uygulayarak
bunları tekrar test eder.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
21





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

I.1.1

Kalıp ve takım-aparat ile ilgili teknik dokümanları inceleyerek
bunların özelliklerini belirler.

 

 

I.1

Bakım ve onarım

I.1.2

Kalıp ve
takım-aparatın inceleyerek aşınma, kırılma gibi uygunsuzlukları tespit eder.

 

 

işlemlerini belirlemek

I.1.3

Tespit edilen uygunsuzlukların derecesine yapılması gereken bakım ve
onarım işlemlerini belirler.

 

 

 

 

I.1.4

Yapılacak işlemlere göre uygun araç, gereç ve ekipmanı
hazırlar.

 

 

 

 

I.2.1

Kalıpların yüzey pürüzlülüğünü gidermek için gerekli işlemleri
uygular.

I

Kalıp ve takım- aparatların bakım ve onarımını yapmak

 

 

I.2.2

Çatlak,
kırık gibi uygunsuzlukları gidermek için gerekli kaynak işlemlerini uygular.

 

 

 

I.2.3

Kesici takım-aparatları talimatlara göre biler.

 

 

I.2

Bakım ve onarım işlemlerini uygulamak

I.2.4

Kalıp ve takım-aparat üzerinde düzeltme işlemlerini uygulayarak
bunları istenilen ölçü ve özelliklere getirir.

 

 

 

 

I.2.5

Talimatlara uygun şekilde kalıp ve takım-aparat üzerinde uygun
koruyucu bakım işlemlerini uygular.

 

 

 

 

I.2.6

Hareketli ve yağlanması gereken kısımları talimatlara göre yağlar.

 

 

 

 

I.2.7

Talimatlara uygun olarak işlemleri tamamlanan parçaları istifler.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
22





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

 

 

J.1.1

İşlemi biten kalıp ve takım-aparatlar ile ilgili kayıtları tutar.

 

 

 

 

J.1.2

Hata, aksaklık, gecikme türünden uygunsuzluklarla ilgili kayıtları
tutar.

 

 

J.1

İşlemlerle ilgili raporları hazırlamak

J.1.3

Bakım ve onarım faaliyetleri ile ilgili raporları hazırlar.

 

 

 

 

J.1.4

Parça, ambalaj veya taşıma donanımı üzerinde gerekli etiketleme
işlemlerini yapar.

J

Sevk ve raporlama işlemlerini gerçekleştirmek

 

 

J.1.5

Oluşan arızalar ve iyileştirme önerileriyle ilgili raporları hazırlar.

 

 

 

 

J.2.1

Kalıp ve takım-aparatların ilgili birimlere gönderilmesi için gerekli
form, kart ve dokümanları doldurur.

 

 

J.2

Kalıp ve
takım-aparatları ilgili

J.2.2

Kalıp ve takım-aparatların ilgili bölüme iletilmesi için gerekli
iletişimi kurar.

 

 

birimlere sevk etmek

J.2.3

Kalıp ve
takım-aparatların bulunduğu taşıma donanımını ilgili birime gönderir.

 

 

 

 

J.2.4

Kalıp ve takım-aparatları ilgili operatöre, dokümanları ile birlikte
teslim eder.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
23





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



Görevler

İşlemler

Başarım
Ölçütleri

Kod

Adı

Kod

Adı

Kod

Açıklama

 

 

K.1

Eğitim planlaması ve organizasyon çalışmalarını gerçekleştirmek

K.1.1

Eğitim ihtiyaçlarını ilgili birimlerden alır ve değerlendirir.

 

 

K.1.2

Periyodik ve bir defaya özgü eğitimleri zaman planlaması açısından
değerlendirir.

K

Mesleki gelişim

K.2

Bireysel mesleki gelişimi

K.2.1

Makine, tezgah ve cihazların temel
özellikleri ile ilgili eğitimlere katılır ve aldığı belgeleri muhafaza eder.

faaliyetlerine katılmak

konusunda çalışmalar
yapmak

K.2.2

Kalıp ve takım-aparat oluşturma ve bakım-onarım işlemleriyle ilgili
yeni teknolojileri ve gelişmeleri takip eder.

 

 

K.3

Astlarına ve
diğer çalışanlara

K.3.1

Bilgi ve deneyimlerini birlikte çalıştığı kişilere aktarır.

 

 

mesleki eğitimler
vermek

K.3.2

Kalıp ve takım-aparat oluşturma ve bakım-onarım işlemleriyle ilgili
sınırlı seviyede bilgilendirme ve eğitimleri uygular.

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
24





Kalıp
ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5)

Ulusal
Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



3.2.

Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipman

1.

Açı ölçer

2.

Açılı kamalar

3.

Avadanlık

4.

Bağlama aparatları

5.

Bağlama elemanları (cıvata, somun, vida,
perçin vb.)

6.

Balyoz

7.

Bilgi ve değerlendirme formları

8.

Bilgisayar

9.

Çelik halatlar

10.

Çeşitli anahtar takımları

11.

Çeşitli kalıp malzemeleri

12.

Çeşitli mastarlar

13.

Çeşitli ölçme ve kontrol aletleri (gönye, mihengir, şeritmetre, çelik
cetvel)

14.

Çeşitli sarf malzemeleri

15.

Çeşitli şablon ve aparatlar

16.

Çeşitli takım tezgâhları

17.

Delme kalıpları

18.

El breyzi

19.

Gezer punta

20.

Giyotin makas

21.

Hava tabancası

22.

Katerler

23.

Kılavuz takımları

24.

Kişisel Koruyucu Donanım (baret, koruyucu
burunlu ayakkabı, eldiven, gaz maskesi,
kulak tıkacı, siperlik, toz
gözlüğü, toz maskesi, koruyucu elbise)

25.

Komparatör

26.

Kontrol lambaları

27.

Kontrol paneli

28.

Kontrol, hata/fire formları

29.

Kriko

30.

Kullanım kılavuzları

31.

Malzeme katalogları

32.

Mandren

33.

Markalama araçları

34.

Mengene çeşitleri

35.

Mıknatıslı tabla

36.

Mikrometre

37.

Modelleme araçları

38.

Motorlu el aletleri

39.

NC/CNC takımları

40.

Optik pirometrePres
kalıpları

41.

Pafta takımları

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
25





Kalıp veTakım-Aparat İşçisi (Seviye 5)

Ulusal
Meslek Standardı



42.
Palet

43.
Pasimetre

44.
Presler

45.
Ray

46.
Rayba takımları

47.
Sac levhalar ve sac makası

48.
Sertlik ölçme cihazları

49.
Sesli haberleşme cihazı

50.
Su terazisi

51.
Tabla çeşitleri

52.
Takoz çeşitleri

53.
Taşıma-kaldırma ekipmanı

54.
Taşlama makinesi

55.
Teknik resimler

56.
Temel el aletleri

57.
Torna aynaları

58.
Uyarı levhaları

59.
Vida tarağı

60.
Yağdanlık

3.3.
Bilgi ve Beceriler

1.
Acil durum bilgisi

2.
Alarm ve tehlike işaretleri bilgisi

3.
Analitik düşünme yeteneği

4.
Bağlama aparatları bilgisi

5.
Basit düzeyde kalibrasyon
bilgisi

6.
Basit ilk yardım bilgisi

7.
Baskı kuvveti hesaplayabilme bilgi ve becerisi

8.
Beraber çalıştığı kişileri yönetebilme becerisi

9.
Bilgi ve değerlendirme formlarını doldurma bilgisi

10.
Bilgisayar bilgisi

11.
Çalışma ve kontrol prosedürleri
bilgisi

12.
Çeşitli takım tezgahlarına
ilişkin takım çeşitleri bilgisi

13.
Çeşitli takım tezgahlarını
kullanım bilgi ve becerisi

14.
Çevre koruma yöntemleri bilgisi

15.
Donanım ve araçların kullanımı bilgi ve becerisi

16.
Ekip içinde çalışma yeteneği

17.
El aletlerini kullanma bilgi ve becerisi

18.
El becerisi

19.
El-göz koordinasyonunu sağlayabilme becerisi

20.
Elleçleme, taşıma ve
sabitleme donanımı kullanım becerisi

21.
Geri dönüşümlü atık bilgisi

22.
İş sağlığı ve güvenliği bilgisi



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
26





Kalıp
ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5)

Ulusal
Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



23.

İşyeri çalışma prosedürleri
bilgisi

24.

Kalıp alıştırma bilgi ve becerisi

25.

Kalıp çeşitleri bilgisi

26.

Kalıp ve pres
ayarlarını yapabilme bilgi ve becerisi

27.

Kalıp ve takım-aparatları bağlama yöntemleri
bilgisi ve becerisi

28.

Kalıp ve takım-aparatları kullanım bilgi ve
becerisi

29.

Kalite güvence sistemleri bilgisi

30.

Kayıt tutma ve raporlama becerisi

31.

Kesme sıvı ve yağlarını hazırlama ve kullanma
bilgisi

32.

Kontrol ve uygulama teknikleri bilgi ve
becerisi

33.

Kullanılan malzeme ve ürünlerin genel
özellikleri bilgisi

34.

Kusur belirleme ve giderme yöntemleri bilgisi

35.

Meslek matematiği bilgisi

36.

Mesleki terim bilgisi

37.

Muayene ve test teknikleri bilgisi

38.

NC/CNC işleme programları kullanabilme bilgi
ve becerisi

39.

Öğrenme ve öğrendiğini aktarabilme yeteneği

40.

Ölçme ve muayene araçları kullanımı bilgisi

41.

Ölçme, değerlendirme bilgisi

42.

Parça sökme yöntemleri bilgi ve becerisi

43.

Presleme yöntemleri bilgisi

44.

Raybalama teknikleri bilgisi

45.

Risk ve tehlike bilgisi

46.

Sözlü ve yazılı iletişim yeteneği

47.

Standart ölçüler bilgisi

48.

Süreç akışlarını gözlemleme becerisi

49.

Takım ayarı yapabilme becerisi

50.

Takım bileme ve değiştirme bilgi ve becerisi

51.

Talaş kaldırma kuvveti hesaplayabilme bilgi
ve becerisi

52.

Tehlikeli atık bilgisi

53.

Teknik resim okuma, çizme ve yorumlama
bilgisi

54.

Teknik spesifikasyonlar
bilgisi

55.

Temel çalışma mevzuatı bilgisi

56.

Temel geometri bilgisi

57.

Temel mekanik bilgisi

58.

Temel üretim süreçleri bilgisi

59.

Tezgah kontrol ünitesi/kumanda paneli kullanımı bilgi ve becerisi

60.

Tezgah, takım, aparat ve tertibatı birbirlerine bağıntılı olarak
kullanabilme becerisi

61.

Yangın önleme ve yangınla mücadele bilgisi

62.

Zamanı iyi kullanma becerisi

63.

Zımparalama bilgi ve becerisi

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
27





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal
Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



3.4.

Tutum ve Davranışlar

1.

Acil ve stresli durumlarda soğukkanlı olmak

2.

Amirine doğru ve zamanında bilgi aktarmak

3.

Arıza tespitinde deneme ve uygulama yapmak

4.

Bilgi ve tecrübesi dahilinde
karar vermek

5.

Çalışma donanımı ve makinelerin durumunu
dikkatle denetlemek

6.

Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde
etkili ve verimli kullanmak

7.

Çevre, kalite ve İSG mevzuatında yer alan
düzenlemeleri benimsemek

8.

Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak

9.

Detaylara özen göstermek

10.

Dikkatli ve titiz olmak

11.

Doğal kaynak kullanımı ve geri kazanım
konusunda duyarlı olmak

12.

Eğitmeye ve öğretmeye istekli olmak

13.

Görevi ile ilgili yenilikleri takip etmek ve
izlemek

14.

İşyeri hiyerarşi ilişkisine saygı göstermek

15.

İşyerine ait araç, gereç ve ekipmanın kullanımına özen göstermek

16.

Kendi ve diğer kişilerin güvenliğini gözetmek

17.

Kendini geliştirme konusunda istekli olmak

18.

Korunması gereken malzeme ve gereçlerin
korunmasını özenle yapmak

19.

Mesleki gelişim için araştırmaya açık olmak

20.

Olumsuz çevresel etkileri belirlemek

21.

Sorumluluklarını bilmek ve yerine getirmek

22.

Süreç kalitesine özen göstermek

23.

Talimat ve kılavuzlara harfiyen uymak

24.

Taşıma ve kaldırma donanımını doğru şekilde
kullanmak

25.

Tehlike durumlarında ilgilileri
bilgilendirmek

26.

Tehlike durumlarını dikkatle algılayıp
değerlendirmek

27.

Temizlik, düzen ve işyeri tertibine özen
göstermek

28.

Vardiya değişimlerinde etkili, açık ve doğru
şekilde bilgi paylaşmak

29.

Yetkisinde olmayan kusurlar hakkında
ilgilileri bilgilendirmek

©
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2012



Sayfa
28





Kalıp
veTakım-Aparat İşçisi (Seviye
5)

Ulusal
Meslek Standardı



12UMS0197-5
/ 22.02.2012 / 00

Referans
Kodu / Onay Tarihi / Rev. No



4.
ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE BELGELENDİRME

Kalıp ve Takım-Aparat İşçisi (Seviye 5)
meslek standardını esas alan ulusal yeterliliklere göre belgelendirme
amacıyla yapılacak ölçme ve değerlendirme, gerekli şartların sağlandığı ölçme
ve değerlendirme merkezlerinde yazılı ve/veya sözlü teorik ve uygulamalı
olarak gerçekleştirilecektir.

Ölçme
ve değerlendirme yöntemi ile uygulama esasları bu meslek standardına göre
hazırlanacak ulusal yeterliliklerde detaylandırılır. Ölçme ve değerlendirme
ile belgelendirmeye ilişkin işlemler Mesleki Yeterlilik, Sınav ve
Belgelendirme Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür.





 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>