Rehberiniz-‘su’dan bir başarı öyküsü

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on Pinterest


iyimeslek.com ailesi olarak “‘su’dan bir başarı öyküsü” adlı yazımızın kişisel gelişiminize katkı sağlamasını umuyoruz
su’dan bir başarı öyküsü

İsveç’te düzenlenen Stockholm Gençler Su Ödülü Yarışması 18 yıldır düzenleniyor. Ve bu yarışmada ilk kez bir Türk öğrenci birinci oldu. FMV Işık Lisesi’nde bu yıl son sınıfa geçen Ceren Burçak Dağ, yağmur damlalarından elektrik enerjisi üreterek birçok öğrenciyi geride bıraktı.

29 ülkeden 54 öğrencinin katıldığı yarışmada birinci olarak 5 bin dolar para ödülü ve plaketle ödüllendirildi, ayrıca Afrika’da bir tuvalet kompleksine adı verildi. Fizik ve matematik alanında uzmanlaşıp, başarılı bir bilim kadını olmak isteyen Ceren’le, eğitiminden, projelerine, TÜBİTAK’tan, ÖSS’ye kadar herşeyi konuştuk

Bilime olan merakınız nasıl başladı? Yarışmalara katılıyor muydunuz?

Arkadaşlarım fizik konusunda test ve soru çözerken, ben proje yapardım. İlk olarak 9’uncu ve 10’uncu sınıflarda Fizik Olimpiyatları’nın yazılı sınavlarına katıldım. Fizik öğretmenimizle hafta sonları iki yıl boyunca çalıştık. Ancak Fizik Olimpiyatları’da bir derece alamadık. 10’uncu sınıfta TÜBİTAK’ın matematik alanındaki proje yarışmasına katıldım. Teşvik ödülü aldım. Bu yıl da “Yağmur” isimli fizik projesiyle katıldığım yarışmada, Marmara-Avrupa bölge birincisi oldum. İstanbul’daki elemeleri geçtim. Ankara’da ise beklediğim dereceyi alamadım. Bu sonuç benim için tam bir hayal kırıklığı oldu. Çünkü daha fazlasını bekliyordum. Aynı fizik projesiyle TÜBİTAK’ta derece elde edemedim ama Stockholm Gençler Su Ödülü Yarışması’nda dünya birincisi oldum.

TÜBİTAK’ta istediğiniz başarıyı elde edemeyince üzüldünüz mü?

TÜBİTAK’ın kitaplarını, dergilerini okuyarak büyüdüm. Ancak uluslararası alanda kazandığım başarıyı, önce kendi ülkemde elde etmek isterdim. TÜBİTAK, yarışma birincisine, ÖSS puanına eklenmesi için, 12 katkı puanı daha veriyor. Nedeni, proje yaparken okuldan uzak kalan, derslerine vakit ayıramayan öğrencilerin ÖSS başarısını arttırmak. Ben de aynı koşullar altında çalıştım. Derslerimden geri kaldım. Ancak TÜBİTAK, bu kuralı sadece kendi düzenlediği yarışmalar için kabul ediyor. Ailem ve öğretmenlerim, benim de hakkım olan katkı puanını almam için yetkililerle görüşecek.

Fikir aklıma yağmuru seyrederken geldi

Projenizi anlatır mısınız?

Projem “Yağmur” isimli bir fizik projesi. Yağmur damlalarından elektrik enerjisi üretmek için geliştirdim. Projeyi düşünürken değişik ve özel bir konu olmasını istedim. Yağmurlu bir gündü. Yağmuru seyrederken, damlalardan elektrik enerjisi üretebileceğimi düşündüm. Bununla ilgili yurdışındaki bilim adamlarının makalelerini okudum. Teorik çalışmayı yaptıktan sonra, kinetik enerjiyi elektrik enerjisine çevirmek için PVDF (piezoelektrik özellikli akıllı materyal) isimli maddeye ulaşmaya çalıştım. Benim istediğim maddenin plaka şeklinde olanı Türkiye’de bulunmuyordu. Bununla ilgili Fransa’da bir yazarın makalesi vardı. Yazara ulaştım. Ondan da maddeyi temin edeceğim adresi aldım. Sonra istediğim PVDF Türkiye’ye geldi. Araştırma yapmak ve maddeyi temin etmek 3 ay sürdü.

Nasıl bir çalışma yaptınız?

Önce yağmur damlalarının çapını hesapladım. Sonra da terminal hızlarını hesap etmek için teorik bir çalışma yaptım. Okulun bahçesine hazırladığım sistemi kurdum. Bütün yarıyıl tatilimi bunun üzerine deneyler yaparak geçirdim. Deneylerim laboratuvar ortamı, okul bahçesi ve yağmurun altında oldu. Yağmurun altında yaptığım deneylerde sistem işlemeye başladı ve enerji üretmeyi başardım.

Proje hayata geçince nerede kullanılacak?

Elde etmemiz gereken enerjilerin çevreye uyumlu olması gerekiyor. Güneş, rüzgar ve dalga enerjisiyle bunu yapıyoruz. Projemi geliştirerek yağmur, güneş ve rüzgarın bir arada kullanılacağı, yeni nesil güneş panellerinin oluşumuna katkıda bulunmak istiyorum.

Gençler Su Ödülü Yarışması’na nasıl katıldınız?

TÜBİTAK’a sunduğum proje sırasında Devlet Su İşleri (DSİ) projemi çok beğendi ve İsveç’de yapılan yarışmada Türkiye’yi temsil etmemi istedi. Yarışmaya 8.600 proje başvurusu yapılmış. Finale 29 ülkeden, 54 öğrenci kaldı. Burada da farklı jürilerin karşısına çıkıp, projemi anlattım, onların hoşuna gitti. Fazla heveslenmek istemedim. TÜBİTAK’ta da dereceye gireceğimi düşünmüştüm, ama olmadı. Aynı hayal kırıklığını burada yaşamak istemedim.

Birinci olduğunuzu öğrenince ne hissettiniz?

Önce teşvik ödülleri açıklandı. Birinci açıklanacağı sırada ise hiç ümidim kalmamıştı. Fizik öğretmenimin (Tülay Olcay) çığlıklarından sonra birinci olduğumu anladım. O anda hissettiğim mutluluğu kelimelerle anlatamam. Hemen babamı aradım ve “Kazandık!” dedim. Babam da inanamadı. Bu yarışma 18 yıldır yapılıyor. Ben birincilik elde eden ilk Türk olma şansını yakaladım. Bu da benim için ayrı bir mutluluk oldu.

Para ödülünü nasıl değerlendireceksiniz?

5 bin dolarlık para ödülünü projeyi geliştirmek için kullanacağım. Yağmur damlalarının yere düşerkenki hızını teorik olarak inceliyordum. Fotoğrafını çekmek için high speed (yüksek hızlı) bir fotoğraf makinesi almak istiyorum. Ama istediğim makine 5 bin dolardan daha pahalı. Onun için şimdilik nasıl değerlendireceğim hakkında bir fikrim yok. Para ödülünün yanı sıra, bir de Afrika Burkina Faso’da bir tuvalet kompleksine benim adımı verdiler. Bu ülke hijyen koşulları bakımından son derece yetersiz. Her evde tuvalet yok. Böyle bölgelere yeni bir tuvaletin yapılması çok önemli. Projemde çevreyle ilgili olduğu için tuvalete benim adımı verdiler.

Projenizi yurtdışında mı, Türkiye’de mi hayata geçireceksiniz?

Amerika ve Avrupa’dan gelen talepler var. Ama bir Türk olarak, projeyi ilk önce kendi ülkemin hizmeti için geliştirmek istiyorum.

Bundan sonraki hedefiniz nedir?

Aynı proje üzerinde üniversitede de çalışmaya devam edeceğim. Sistemi büyütüp, mühendislik kısmıyla ilgilenmek istiyorum. Evlerin çatısında sadece güneş panelleri var. Bende yağmur panelleri yapacağım.

Kendinize örnek aldığınız bir bilim insanı var mı?

Albert Einstein’a ciddi bir saygı duyuyorum.

ÖSS’yle ilgili hazırlığınız var mı?

Keşke imkanım olsa da ÖSS’ye girmesem. Bu yıl dershaneye gideceğim. Hazırlanmak bir yılımı alacak. O süre içinde farklı projeler yapabilirdim. Ama bir yıl boyunca sınava hazırlanmak zorundayım. Farklı bir sistem olsa, ÖSS çocuğu olmak zorunda kalmazdık. Yurtdışındaki okullardan oluşan bir listem var. Eğer yüzde 100 burs alırsam, ilk tercihimi Massachusetts Institute of Technology’den(MIT) yana kullanacağım. California Institute of Technology, Harvard ve Princeton Üniversitesi de listemdeki diğer üniversiteler. Türkiye’de kalırsam Sabancı Üniversitesi’nde okumak istiyorum.

Yorulduğunuz ve sıkıldığınız oluyor mu?

Sene başında büyük bir enerjiyle çalışmaya başlıyorum. Okulun faaliyetlerine katılıyor, her türlü organizasyonda yer alıyorum. Mayıs ayı gelince yorgunluk ve isteksizlik başlıyor. Bu her yıl düzenli olur. Bir hafta hiç evden çıkmadan, sadece yemek yiyip, uyuyorum. Sonra tekrar eski halime dönüyorum.

Sosyal hayatınız, hobileriniz var mı?

Bu yaz Amerika’da yapılan ve 1,5 ay süren Astrofizik Kampı’na katıldım. Farklı ülkelerden gelen öğrencilerle grup çalışmaları yaptık. Astronomi üzerine hem ders aldık, hem de projeler ürettik. Kampa katılmak, dünyada çok az öğrenciye tanınan bir ayrıcalık. Onun için kendimi şanslı hissediyorum. Bunun dışında arkadaşlarımla vakit geçiriyorum. Üç yıldır yan flüt çalıyorum. Felsefe ve bilim üzerine makaleler ve bilim kurgu hikayeleri yazıyorum. Bir de şiir yazmayı çok seviyorum. Gece yatarken aklıma bir şeyler geliyor. Kağıt bulamadığım zamanlar duvarıma yazıyorum. Annem yasakladığından beri artık pencere camlarını kullanıyorum.

Başarınızda en önemli etkenler neler?

Disiplinli ve isteyerek çalışıyorum. Liseye ilk başladığımda devlet okulundan geldiğim için İngilizce konuşmayı bilmiyordum. Yarışmada ise sunumumu İngilizce olarak yaptım. Öğretmenlerim benimle gurur duydu. Bence insan istedikten sonra her şeyi yapabilir.

Fizik Öğretmeni Didem Tülay Olcay:

’Kazandığını duyunca katıla katıla ağladım’

Ceren, TÜBİTAK’ın yarışmasında derece alacağına o kadar emindi ki, sonucu öğrenince yıkıldı. Proje suyla ilgili ve çözüm odaklı olduğu için seçildi. Astrofizik kampından döndükten kısa bir süre sonra birlikte İsveç’e gittik. Ödül töreni gecesi komisyon başkanı önce teşvik ödüllerini açıkladı. Artık kazanmamız imkansız diye düşünürken, Ceren’in projesinde kullandığı PVDF isimli maddeyi söylediğinde, “Biz kazandık” dedim. Öyle bir çığlık atmışım ki, beni sahneden duymuş. Katıla katıla ağladım. Herkes bizi tebrik etti. Hemen Ceren’i bulup sarıldım ve kutladım.

Ceren’in kazandığı başarılar

2007 TÜBİTAK Ortaöğretim öğrencileri arası proje yarışması matematik dalında teşvik ödülü

2008 TÜBİTAK Ortaöğretim öğrencileri proje yarışması fizik dalında sergileme

2008 12’nci Ulusal Felsefe Olimpiyatı 13’üncülüğü

2009 TÜBİTAK Ortaöğretim öğrencileri arası proje yarışması fizik dalında Marmara Avrupa bölge birinciliği

2009 Stockholm Uluslararası Gençler Su Yarışması dünya birinciliği

2009 13’üncü Ulusal Felsefe Olimpiyatı 4’üncülüğü

2009 First Step To Nobel Prize In Physics

Kaynak: http://www.yenibiris.com

Yer işareti koy Kalıcı Bağlantı.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir