Rehberiniz-Krizde eve dönmek isteyenlerin sayısı arttı

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on Pinterest


iyimeslek.com ailesi olarak “Krizde eve dönmek isteyenlerin sayısı arttı” adlı yazımızın kişisel gelişiminize katkı sağlamasını umuyoruz
Krizde eve dönmek isteyenlerin sayısı arttı

Yurtdışında çalışan Türkler işsizlik veya işsiz kalma korkusuyla Türkiye’deki insan kaynakları şirketlerini CV bombardımanına tutuyorlar. Başta inşaat ve bankacılık sektöründe çalışanlar, dünyanın her yerinden Türkler başvuruda bulunuyor. Diğer taraftan maliyetler çok olduğu için expat statüsündeki geçişler yavaşlıyor, ülkeler yurtdışındaki profesyonellerini çağırmaya başlıyor.

Başta inşaat ve finans sektöründe çalışanlar olmak üzere yurt dışındaki Türkler, Türkiye’deki insan kaynakları firmalarını CV yağmuruna tutuyor. Uzun süredir yurtdışında yaşayan ve çalışanlar, üniversite için bir ülkeye gitmiş ve oraya yerleşmiş olanlardan işini kaybedenler veya işi çok sağlam olmayanlar yurda dönüş yollarını arıyor. Ayrıca zaman zaman expat başına milyon doları bulan expat maliyetleri kriz döneminde şirketleri oldukça zorlamaya başladı. Tüm dünyada birçok şirketin bu yüksek maliyetler nedeniyle expat’larını (yurtdışında çalışanlarını) geri çekmesi üzerine, expat paketiyle yurtdışına giden yöneticilerden ülkeye geri dönenlerin sayısının da artması bekleniyor. Amerika, İngiltere ve Almanya’dan ağırlıklı olarak finans ve otomotiv sektörlerinden yoğun miktarda CV aldıklarını söyleyen HILL International Türkiye Müdürü Hazar Candan Wilson, eskiden yurtdışından sadece pozisyon yayınladıklarında bir iki başvuru alırken, şimdilerde hiç duyuru yapmadıkları halde her yerden CV aktığını söylüyor: “Geri dönmek istemelerinin iki nedeni var, daha sık rastladığımız neden işsiz kalmış olmak, ikinci olarak ise işsiz kalma ihtimali üzerine bir B planına sahip olma arzusu. İnsanlar kendilerini güvende hissetmediklerinde doğal olarak alternatif arayışına giriyorlar. Türkiye ekonomisinin küresel krizden diğer birçok ekonomiye nazaran daha az etkilendiği düşünülürse, Türkiye’de iş bulma olasılıklarının, bulundukları ülkede iş bulma olasılığından çok daha fazla olduğuna inanıyorlar. Bu da kişilerin vatana dönüş yapmaları için iyi bir sebep.”

CV’ler yüzde 60 arttı

Eskiye kıyasla yurtdışındaki Türkler’den yüzde 60 oranında fazla başvuru aldıklarını söyleyen Human Resources Management (HRM) Kurucu Ortağı Aylin Çoşkunoğlu Nazlıaka, “Çoğunlukla e-mail yollayan, bazen de veri bankamıza direkt kayıt yapan bu kişiler özellikle orta kademe yönetici profilindeler. En az 8 yıldır yurt dışında yaşamaktalar. Amerika ve Kanada’dan aldığımız başvurularda sözkonusu kişilerin üniversite ve/veya master eğitimini bu ülkelerde yaptığını görüyoruz. Eğitim sonrasında bu ülkelerde çalışma yaşamına atılan bu nitelikli kişiler çok farklı sektörlerde deneyimli. Amerikan’dan gelen başvurular çoğunlukla finans, gayrimenkul, inşaat ve perakende sektöründe yoğunlaşıyor. Ayrıca İngiltere, Hollanda, Kanada gibi ülkelerden de çok yoğun başvuru alıyoruz. Balkan ülkeleri, Rusya, Türk Cumhuriyetleri’nde çalışan Türkler de son günlerde Türkiye’deki iş imkanlarını sorgulamaya başladı. Her ay başka ülkelerde yaşamakta olan 450 kadar Türk’ten başvuru alıyoruz. Bunlardan yüzde 10’u iş ilanlarımızı takip edip, spesifik olarak bazı pozisyonlara başvuruyor. Son 6 ayda 3 kişiyi orta ve üst kademe yönetici pozisyonunda işe yerleştirdik.”

Expat gidişleri azaldı

İlanlarına yurt dışından yapılan başvuruların her zamankinden çok daha fazla olduğunu söyleyen bir diğer İK uzmanı da Exelect Genel Müdürü Jale Bengiler. Bengiler kriz nedeniyle artık yurtiçindeki projelere daha sıcak bakanların sayısının arttığını söylüyor: “Türkiye ekonomik krizleri sıkça yaşayan bir ülke olarak, bu tür durumlarda yurtdışına yönelmeyi bir çözüm olarak benimsemişken, bu kriz, doğal olarak bu alışkanlığımızı da değiştirmek zorunda bıraktı bizi. Bırakın yurtdışına açılmayı, yurtdışındaki vatandaşlarımız işlerini kaybettiklerinde Türkiye’ye dönmeye başladılar. Artık yurtiçi projelere de sıcak bakanların sayısı artıyor. Çünkü, global anlamda işgücünün eski esnekliğine kavuşması için gerekli şartların ne zaman sağlanabileceğini şu an kimse öngöremiyor. Bu durumda da, ekonomik krizde fazla seçim şansı olmuyor çalışanların. Yurtdışı konusunda ısrarcı olan bir kesim halen var ama onlar da bu yaz döneminde daha esnek çözümleri benimseyeceklerdir ister istemez.”

Hazar Candan Wilson da global şirketlerde mobilitenin azaldığı görüşünde: “Global şirketlerde mobilitede azalma var. Daha önce birçok ülkeye transfere açık olan yöneticiler veya çalışanlar mali krizin sosyal patlamalara neden olabileceği ve bunun tehlike oluşturabileceğini düşündükleri ülkelere gitmek istemiyorlar. Ancak belli ülkeler dışında birçok çalışan hálá şirket içi, yani aynı şirketin bir başka ülkedeki organizasyonuna geçişlere sıcak bakıyor, kriz nedeni ile bir azalma yok. Sadece yüksek maliyet nedeni ile geçişler expat statüsünde gerçekleşmiyor.” (Yani kişi yine x şirketinin bir başka ülkedeki şirketinde çalışmaya gidiyor ama bulunduğu şirketle ilişiğini keserek. Böylece expat statüsünda geçmemiş oluyor ve herhangi bir ekstra hak almıyor.)

İşsiz kalırsam korkusu

Yurtdışındaki Tüklerin geri dönüş nedenleri işlerini kaybetmiş olmak ya da ya işsiz kalırsam elimde bir alternatifim olsun düşüncesi. Bengiler, “Eğer orada kurulu bir düzenleri varsa, onlar için de Türkiye’ye geri dönüş yapmak kolay değil elbette. Ama, eğer burada iyi bir iş imkanı olursa, neden dönmesinler? Şu anda yurtdışı da bizden iyi durumda değil ki. Eğer, yurtdışında vatandaşlık hakkını elde etmemişlerse, oranın sosyal güvenlik imkanlarını kullanamıyorlarsa, işini kaybetme ihtimali olanların ortalama yüzde 70’i Türkiye’de bir iş imkanı arayışında oluyorlar.”

Ücrette anlaşamıyorlar

Dönenlerden bazıları niteliklerine tam olarak uyan, aynı seviyede pozisyonlar yakalayabilirken, bazıları kriz ortamında tam istediklerini bulamayıp daha alt seviyede çalışmak durumunda kalabiliyorlar. Ama kişi gerçekten öne çıkan ve kendini farklılaştıran özelliklere sahipse çok hızlı işi buluyor, tam anlamıyla “havada kapılıyor”. Diğer taraftan Türkiye’ye dönenlerin ülkeye getirecekleri bilgi birikimiyle, tersine beyin göçü gerçekleşmiş olacak. Bu kişilerin, dahil oldukları şirketlere, iş dünyasına farklı bir bakış açısı getirmeleri bekleniyor. Diğer taraftan pek çok şirket de yurtdışı tecrübesi olan kişileri tercih etmek istiyor, ancak yurtdışı tecrübesi olanların ücret beklentisi genelde ortalamanın üzerinde olduğundan her zaman anlaşmaya varılamıyor.

İsrail profesyonellerinden 10 yıl vergi almayacak

Hill International Türkiye Müdürü Hazar Candan Wilson, eve dönüş trendinin benzer ülkelerde de olduğunu söylüyor. Wilson, Hill’in hizmet verdiği diğer ülkelerden şu bilgileri veriyor: “Macaristan ve Hırvatistan’da eve dönüş trendi var. Macaristan’da expat’ların sayısının hızla azaldığı gözlemleniyor. Şirketler bu ülkede görevlendirdikleri kişilerin 2/3’ünü geri çağırıyor ve yeni kişiler göndermiyor. Macaristan’daki uzmanlarımız, İsrail’in yurtdışına yerleşen profesyonellerini geri çağırmaya ve 10 yıl boyunca bu kişilerden vergi almama sözü vermeye başladığını söylüyor.

Slovakya’daki uzmanlar ise özellikle İngiltere ve Amerika’da çalışanlardan bir eve dönüş trendi bekledikleri halde bunun gerçekleşmediğini, yani dönüşlerin artmadığını ancak yurtdışına giden çalışan sayısında kriz öncesine nazaran belirgin oranda azalma olduğunu belirtiyorlar. Avusturya ve Çek Cumhuriyeti’nde ise henüz eve dönüş trendi yok.”

İnşaat sektöründe 90 bin Türk döndü

Krizle beraber kapanan veya projeleri durdurulan inşaat şirketlerinde çalışan Türk işçileri Türkiye’ye dönüp iş arıyor. İnşaat ve yapı firmalarına insan kaynakları danışmanlık hizmeti veren Yapı Koordinasyon Merkezi, iş değiştirme ve transferlerle ilgili kriz öncesi yurtdışından haftada 2.500-3000 civarı başvuru alırken bu sayı şimdi 3 katına çıktı. Gelen başvurular çoğunlukla Rusya, Dubai, Romanya ve Almanya’dan oluyor. Yapı Koordinasyon Merkezi Genel Müdürü Yusuf Sürertekin ve İK Koordinatörü Melda Kirişçi, bunun başlıca nedenlerini şöyle sıralıyorlar: “Rusya’nın global krizden en çok etkilenen ülkelerin başında yer alması, buradaki ekonominin ciddi zarar görmesine neden oldu. Burada iş yapan şirketlerin yüzde 70’i kapandı veya belli olmayan bir zamana kadar projelerini durdurdular. Dubai’de ise yatırımlar neredeyse bitme noktasına geldi. Burada yatırım yapan şirketlerin bir çoğu Libya’ya yönelmeye başladı. Romanya ve Almanya’da çalışan işçilerimizin birçoğu işten çıkarıldı; bir çoğu da paralarını alamadıkları veya geç aldıkları için sürekli başvuru yapıyorlar.”

Son 8 ayda yurtdışından 100 bin üzerinde başvuru alan firma, bunlardan 40 binini hem Türkiye’de hem de farklı ülkelerde istihdam etmiş. Sürertekin ve Kirişçi, yapı-inşaat sektöründe krizle beraber işsiz kalan Türk sayısının 150 binin üzerinde olduğunu ve 90 bin kadarının yurda döndüğünü söylüyor.

Finans sisteminde olmayan işler var

Finans sektörüne insan kaynakları alanında danışmanlık hizmeti veren TURKKARİYER’e 2009 yılı içinde yurtdışından binin üzerinde başvuru yapıldı. 2008 yılının tamamında ise bu sayı sadece 211’de kalmıştı. Yani 2009 yarı yıl dolmadan başvuru sayısı 5 katına çıkmış. Sözkonusu başvuruların yüzde 60 gibi önemli bir bölümünü Amerika ve İngiltere’de (Londra) finans piyasalarında çalışan Türk beyaz yakalılar ve yine finans sektörüne hizmet veren danışmanlık firmalarında çalışan Türk beyaz yakalılardan oluşuyor.

Finansal çöküş ve şirket batışları esnasında ayrılanlarla, birleşmeler sırasında çakışan işler nedeniyle bir çok beyaz yakalının Türkiye’ye dönüş için önemli bir talep patlamasına neden olduğunu söyleyen TURKKARİYER Yönetim Kurulu Başkanı İlham Süheyl Aygül, “Bir yandan çalıştıkları ülkelerde iş arayışlarını sürdürürken bir yandan da alternatif bir B planı oluşturmak için Türkiye’de danışmanlık firmaları üzerinden yoğun bir şekilde iş arıyorlar. Ancak, yaptıkları işler Türkiye’de finansal sistemde pek yer almadığı için özellikle türev ürünlerle ilgili olarak çalışanların sözkonusu taleplerinin önemli bir bölümünden sonuç alınamıyor. Yine de yerleştirme yapılanlarla önemli bir beyin göçü Türkiye’ye dönmüş oldu.”

Yazar: Burcu Özçelik

Kaynak: http://www.hurriyet.com.tr

Yer işareti koy Kalıcı Bağlantı.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir