Koç’u olanın işi daha kolay

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on Pinterest
Yeni nesil meslek danışmanları geçen sene yarım milyondan fazla kişiyi işe yerleştirdi. ‘Bugün git yarın gel’ zihniyetini terk eden genç danışmanlar işsiz ile işveren arasında mekik dokuyor. Artık ‘iş koçu’ olarak anılan danışmanların işe yerleştirmedeki yeni hedefi 1 milyon.

İstanbul Bahçelievler Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) şubesi girişinde bir grup vatandaş… Önce duvarda asılı iş ilanlarını inceliyorlar. Biraz sonra da bazı görevlilerle sıcak bir diyaloğa giriyorlar. Vatandaşların işsiz kimseler olduğunu tahmin etmek zor değil. Peki ya konuştukları ‘görevliler’? Onları biz söyleyelim; iş ve meslek danışmanları. Türkiye’nin yeni aşina olduğu ‘iş koçu’ da denen bu danışmanlar, aslında İŞKUR’un memuru. Ama klasik manada bir memur gibi çalışmıyorlar. İşverenin ayağına kadar gidip bir işsize daha iş bulmanın yollarını arıyorlar. O danışmanlardan biri Mutlu Demirel (32). Genç danışman ilk atanan koçlardan. İnsanlarla iletişim kurmaktan ve sorunlarına çözüm bulmaktan mutluluk duyduğunu ifade ediyor. “Bizler hayır işi yapmıyoruz ama hayırlı bir iş yapıyoruz.” diyor. İş ve meslek danışmanı olmadan önce bir süre özel bir şirkette mühendislik yapmış. Ama iş koçluğu ona daha cazip gelmiş. Yeni mesleğinden memnuniyetini başından geçen ilginç olayı örnek göstererek anlatıyor: “Gaziantepli bir teyze, oğlunu işe yerleştirdiğimiz için bir gün bize bir tencere yuvalama çorbası getirdi. Ben de çorbayı bütün arkadaşlara ikram ettim. Herkes nasiplendi. Mühendislik yaptığım yıllarda kimse bize çorba getirmiyordu.”

Demirel’in de bu sıfatı kazanması kolay olmamış. Yoğun bir emek gerektirmiş. KPSS’den yüksek puan alan Demirel evvela üç ay mesleki yeterlilik kursuna çağrılmış. Burada da başarılı olunca, puanına göre vazifesine atanmış. Demirel gibi danışman olmak isteyen yeni adaylar için İŞKUR geçen sene 16 üniversitede 3 aylık kurslar düzenlemiş.  Danışmanlar, 3’ü teorik, 2’si uygulamalı toplam 5 aşamalı zorlu  bir sınavdan geçiyor.

İstanbul’da bir danışmana yaklaşık 50 işveren düşüyor. Haftada 2 gün ortalama 7 iş yeri ziyareti yapıyorlar. İşverenin ihtiyaçları bu ziyaretlerde masaya yatırılıyor. Danışmanlar bu minvalde işverenle sıcak ilişkiler kuruyor. Bazen de işveren İŞKUR’u ziyaret ediyor. Meseleler çoğu zaman bu ziyaretlerde çözüme kavuşturuluyor. Kurum engellileri de unutmamış. Haftanın bir günü işverenle engellileri bir araya getiriyor. İstanbul’un en yoğun şubelerinden Bahçelievler’de bu buluşmaya ortalama 8-9 firma ile 80 engelli iştirak ediyor. İşverenin de işçinin de birlikte çalışmayı kabul etmeme hakkı mevcut. Fakat görüşmeler neticesinde iş büyük ihtimalle tatlıya bağlanıyor.

Berkay Özdemir (33), iş başvurusu yapan engellilerden biri. Yüzde 40 oranında görme kaybı var. Açık öğretimden üniversiteyi bitiren Özdemir daha önce İŞKUR tarafından bir üniversitede işe yerleştirilmiş. Fakat zamanla çalıştığı yerde sıkıntı yaşamış. İşi bırakmak zorunda kalmış. İşsiz kaldıktan sonra tekrar İŞKUR’un kapısını çalmış. Şimdilerde iş ve meslek danışmanı Bekir Doğan, onu uygun bir işe yerleştirmek için işverenle görüştürüyor. Böylece kapı kapı iş aramak zorunda kalmıyor. Özdemir toplumsal bir yaraya da parmak basarak duygularını şöyle ifade ediyor: “Engellilerin yalnız başına iş bulmaları zor. Gazetelerde özürlülere yönelik iş ilanını görmek neredeyse imkânsız. İkinci sınıf insan olarak görülüyoruz. İş koçlarının işverenle aramızda köprü vazifesi görüp bizleri bir araya getirmesi beni çok mutlu ediyor.” Kurum eski hükümlülerin topluma tekrar kazanılması için de projeler geliştirmiş. Daha kolay iş bulmalarını sağlamak için onlara yönelik birtakım eğitim programları düzenliyor.

İşsizlik düşüyor    

İşsizlik rakamları, bir ülkenin ekonomisi hakkında önemli bilgiler verir. Aynı zamanda gelişmişlik göstergelerinden biri sayılır. Şimdilerde ‘işsizlikle mücadele’ söylemi neredeyse bütün dünyada siyasilerin ağzından düşmüyor. Seçimlerin ortak propagandası olarak da kullanılıyor bu sihirli kelimeler. Çoğu ülke için işsizlikle mücadele birinci hedef. Bu yarayı derinden hisseden birçok ülke, yeni istihdam alanları açarak mücadelesini sürdürüyor. Türkiye de işsizlikle mücadele eden ülkelerden biri. Son senelerdeki istikrarlı politikalar işsizliğin gerilemesinde etkili oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, işsizlik yüzde 9,2’lik oranla son 8 yılın en alt seviyesine geriledi. Bir önceki yıl bu oran yüzde 9,8 idi. Hükümetin yeni hedefi bu oranı yüzde 5’ler seviyesine çekmek. Eldeki verilere bakılırsa beklentinin hayal olmadığı söylenebilir. İŞKUR, 2011’de 363 bin, 2012’de 556 bin kişiyi işe yerleştirdi. Kurumun 2013 hedefi 1 milyon kişiyi işe yerleştirmek. Bu başarıdaki en büyük pay sahiplerinden biri şüphesiz bizzat sahaya inen iş ve meslek danışmanları.

Türkiye geneli işsiz sayısı 2012’de 2 milyon 518 bin kişiye düştü. İŞKUR Bahçelievler Şube Müdürü Necla Tanış, işsizlik rakamının daha aşağılara çekilebileceği görüşünde. Tanış’a göre, en büyük sorun insanların iş beğenmemesi ve yüksek ücret beklentisi. Bu durum kurum yetkililerinin işini zorlaştırıyor. Herkes masabaşı çalışmak istiyor. Çoğu işsiz asgari ücretle çalışmak istemiyor.

Bu sene istihdamın artması ve işsizliğin azalmasında ekonomik büyümenin yanı sıra bu konudaki diğer tedbirler de etkili oldu. Önceki sene başlatılan iş koçluğu uygulaması da işsizliği aşağılara çekmeyi ve istihdamdaki verimliliği artırmayı hedefliyordu. Şubat ayında atanan 1201 danışmanla ‘koçlar ordusu’nun sayısı 4 bine ulaştı. Koçlar arasında öğretmenlik mezunu da var, işletme ve mühendislik mezunu da… Danışmanların çoğu yüksek lisans yapmış veya yapıyor. Mesela Fatih Çepniler (31) aynı zamanda doktorasına devam ediyor. İş koçları, kişisel gelişime de önem veriyor. Bazı danışmanlar engellilerle daha yakın iletişim kurmak için işaret dili kursuna bile yazılmış.

Çalışma Bakanlığı, İngiltere, Fransa, Hollanda gibi gelişmiş ülkelerdeki danışmanlık faaliyetlerini inceleyerek bu uygulamaya gitti. Meyvelerini de kısa zamanda almaya başladı.  TÜİK verilerine göre, 2009’un Ocak ayında 19 milyon 873 bin kişi istihdam edilirken, aynı rakam Ağustos 2012’de 25 milyon 367 bine çıktı. 2009’da bütün dünyayı etkileyen ekonomik/finansal kriz düşünüldüğünde rakamların gayet iyi olduğu söylenebilir. Geçen süre zarfında yaklaşık 5,5 milyon kişiye istihdam açıldı. Aynı yıllarda Türkiye’deki işsizlik oranı düşerken, dünyanın en büyük ekonomilerinde, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği’nde işsizlik oranı artış gösteriyordu. Koçların nihai hedefi İŞKUR’a kayıtlı 2,3 milyon işsize ulaşmak.

İş garantili kurslar

Koçların hedef kitlesi arasında ilk kez çalışma hayatına katılacaklar, uzun süreli işsizler, dezavantajlı gruplar, işsizlik sigortası ödeneği alan işsizler, mesleki becerilerini geliştirmek isteyenler başı çekiyor. İşsizlerin tespiti için kurum yer yöntemi deniyor. Bunun için muhtarlara bile yazı yazılmış. Üniversitelerin son üç yıldaki mezunları tek tek taranıyor. İşsizlerin özellikleriyle mesleklerin ve iş yerlerinin gerektirdiği nitelik ve şartları karşılaştırılıyor. Bu konuda danışmanlar muhataba sıkı bir test uyguluyor. İşe yerleştirmenin yanı sıra piyasa araştırmaları da yapıyorlar. İşçinin istek ve durumuna göre en uygun mesleği seçmesi ve bu meslekle ilgili eğitim imkânlarından yararlanması sağlanıyor. Ayrıca işe yerleştirilmede ve işe uyumun sağlanmasında aktif görev alıyorlar.

İŞKUR, sisteme kayıtlı işsizler için, mesleki eğitim kursları, işbaşı eğitim programları, girişimcilik eğitim programları ve toplum yararına çalışma programları düzenliyor. Girişimcilik kursuna katılıp belge alanlara KOSGEB de destek veriyor. Bir anlamda kendi işinin patronu olma imkânı sunuyor. Bu durumu bilen birçok genç girişimci, işi fırsata çevirmeyi bilmiş. Gültekin Karaaslan, İŞKUR’un girişimcilik kursuna katılarak kendi yönetim ve danışmanlık hizmeti şirketini kurmuş. İhtiyacı olan insan kaynakları uzmanını da iş ve meslek danışmanları sayesinde bulmuş. Onun için, eskiden denetleyici olan devlet şimdi yol gösterici oldu.

İŞKUR’un düzenlediği kurslardan iş garantili olanlar bile mevcut. İstihdam garantili kurslara katılanlar doğrudan iş sahibi oluyor. Kurslar en az 21 gün, en fazla 4 ay sürüyor. En az 10, en fazla 25 kişiden oluşuyor. Kursiyerlerin genel sağlık sigortası kurum tarafından yapılıyor ve günlük 20 lira harçlık ödeniyor. Katılımcılar, eğitimini aldıkları meslek ve açık iş durumuna göre uygun pozisyonlarda istihdam ediliyor.

Burcu Büyükpınar (23), bu kurslara katılarak iş sahibi olanlardan. Dış ticaret mezunu olan Büyükpınar, 12 ay boyunca iş aramış. İstediği gibi bir iş bulamayınca İŞKUR’a müracaat etmiş. Hikâyenin kalanını kendisinden dinleyelim. “Danışmanımın yönlendirmesiyle çağrı merkezi kursuna katıldım. 40 günlük eğitimin ardından kurs gördüğüm yerde çağrı merkezi müşteri temsilcisi olarak işbaşı yaptım. Şu an işimi severek yapıyorum. Fakat İŞKUR’un bize vermesi gereken harçlıklar henüz yatırılmadı. O konuda biraz sıkıntımız var.” Kursiyerler arasındaki en büyük sıkıntı ödemelerin zamanında yapılmaması. Bu durumdan kursu düzenleyen işveren de hoşnut değil. İş adamı Gencay Genç (27) “Bu kurslar biz işverenler için bir nimet; fakat İŞKUR tarafından kursiyerlere yapılması gereken ödemelerin gecikmesi bizi de etkiliyor, kursiyerlerin motivasyonu düşüyor.” diyor. İŞKUR, ocak ayında 2 bin 617 kursta 20 bin 913 kişiye eğitim düzenledi.

İŞKUR’un bir başka uygulaması da üniversitelere yönelik. Üniversitelerde açılan stant faaliyeti ile iş ve meslek danışmanları mezun olacak öğrencilere, iş arama faaliyetleri ve kurumun faaliyetleri ile ilgili konularda bilgi veriyor. Öğrenci daha mezun olmadan iş dünyası hakkında bilgi sahibi oluyor. İleriki dönemde iş arama faaliyetlerinde kendilerine yararlı olacak bilgilerin kazandırılmasında yardımcı olunuyor. Kurum kısa zaman sonra ön lisans ve lisans mezunlarına yönelik de kurslar düzenleyecek. Bu çerçevede iş ve meslek danışmanları 107 üniversitede öğrencileri piyasaya daha iyi hazırlamak için kurslara yönlendirecek.

Yer işareti koy permalink.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>