İŞsizlik Sigortası Kanunu – 4447 Sayılı (RG, 8.9.1999, 23810)

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on Pinterest

5. İŞsizlik Sigortası Kanunu – 4447 Sayılı (RG, 8.9.1999, 23810)

 

 

5.1. Tanımlar

 

 

5.1.1. İŞsizlik sigortası

 

 

Bir iŞyerinde çalıŞırken, çalıŞma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen, herhangi bir kasıt ve kusuru olmaksızın iŞini kaybeden sigortalıların, iŞsiz kalmaları nedeniyle uğradıkları gelir kaybını belli süre ve ölçüde karŞılayan, sigortacılık tekniği ile faaliyet gösteren zorunlu sigortadır (4447 s.K.m.47/c).

 

 

5.1.2. Sigortalı

 

 

Bu Kanun kapsamına giren bir iŞyerinde, bir hizmet akdine dayalı olarak çalıŞan ve çalıŞtığı süre içerisinde iŞsizlik sigortası primi ödeyen kimsedir (4447 s.K.m.47/d).

 

 

5.1.3. Sigortalı iŞsiz

 

 

Bu Kanun kapsamına giren bir iŞyerinde, bir hizmet akdine dayalı ve sigortalı olarak çalıŞırken bu Kanunun ilgili  maddelerinde  belirtilen  nedenlerle  iŞini  kaybeden  ve  Kuruma  baŞvurarak  çalıŞmaya  hazır  olduğunu bildiren kimsedir (4447 s.K.m.47/e).

 

 

5.2. İŞsizlik Sigortasının Kapsamına Girenler

 

 

İŞsizlik Sigortası Kanunu, 5510 sayılı SSGSK.m.4/I-a bendi ile m.4/II fıkrası kapsamında olanlardan bir hizmet akdine  dayalı  olarak  çalıŞan  sigortalılar;  4857  sayılı  İŞ  Kanununa  göre  kısmi  süreli  iŞ  sözleŞmesi  ile çalıŞanlardan  5510  m.52/I  kapsamında  iŞsizlik  sigortası  primi  ödeyen  isteğe  bağlı  sigortalılar;  5510  sayılı Kanunun  ek  6.  maddesi  kapsamındaki  sigortalılar  ve  506  sayılı  Sosyal  Sigortalar  Kanununun  geçici  20.

maddesinde açıklanan sandıklara tabi sigortalılar hakkında uygulanır (4447 s.K.m.46).

 

5.3. İŞsizlik Sigortasının Kapsamı DıŞında Kalanlar

 

 

İŞsizlik Sigortası Kanunu‟nun 46. maddesinde kapsam dıŞında kalanlar da sayılmıŞtır. Buna göre;

–        5510 sayılı Kanunun; 4/I (b) ve (c) bentleri kapsamında olanlar,

–        5510 sayılı Kanunun 4/II kapsamında olanlardan bir hizmet akdine dayalı olarak çalıŞmayanlar,

–        5510 sayılı Kanunun 4/III fıkrası kapsamında olanlar,

–        5510 sayılı Kanunun 5., 6. ve geçici 13. maddeleri kapsamında olanlar,

–        506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20. maddesi kapsamında olmakla birlikte, memur veya 399 sayılı KHK‟ye tabi sözleŞmeli statüde bulunanlar,

–        657 sayılı Devlet Memurları Kanunu,

–        926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu,

–        3269 sayılı Uzman ErbaŞ Kanunu,

–        3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu,

–        2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu,

–        2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu,

–        2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu,

–        233 ve 399 sayılı kanun hükmünde kararnameler ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu kurum ve kuruluŞlarının, teŞkilat kanunlarındaki hükümlerine göre sözleŞmeli personel statüsünde çalıŞanlar,

–        657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre geçici personel statüsünde çalıŞtırılanlar, iŞsizlik sigortasının kapsamı dıŞındadır.

5.4. İŞsizlik Sigortasının Yönetimi

 

 

İŞsizlik sigortası primlerinin toplanmasından Sosyal Sigortalar Kurumu, diğer her türlü hizmet ve iŞlemlerin yapılmasından  Türkiye  İŞ  Kurumu  Genel  Müdürlüğü  görevli,  yetkili  ve  sorumludur.  Bu  amaçla  Türkiye  İŞ Kurumu bünyesinde İŞsizlik Sigortası Daire BaŞkanlığı kurulmuŞtur.

İŞsizlik  sigortası  primlerinin  toplanmasından,  sigortalı  ve  iŞyeri  bazında  kayıtların  tutulmasından,  toplanan primler ile uygulanacak gecikme cezası ile gecikme zammının Fona aktarılmasından, teminat ve hak ediŞlerin prim  borcuna  karŞılık  tutulmasından,  yersiz  olarak  alınan  primlerin  iadesinden  Sosyal  Güvenlik  Kurumu görevli, yetkili ve sorumludur.

Sosyal  Güvenlik  Kurumu  bir  ay  içinde  tahsil  ettiği  primler  ile  gecikme  cezası,  gecikme  zammı  ayrı  ayrı göstermek  suretiyle,  tahsil  edildiği  ayı  izleyen  ayın  15‟ine  kadar  Fona  aktarır.  Uygulamaya  iliŞkin  hususlar Sosyal Güvenlik Kurumu ve Kurum arasında düzenlenen bir protokol ile belirlenir.

Kurum, Sosyal Güvenlik Kurumu‟nun ay itibarıyla Fona intikal ettirdiği iŞçi ve iŞveren paylarını dikkate alarak devlet  payını  Hazine  MüsteŞarlığı‟ndan  talep  eder.  Hazine  MüsteŞarlığı  talep  edilen  miktarı,  talep  tarihini izleyen 15 gün içinde Fona aktarır. İŞsizlik sigortası gelirleri vergiye tabi değildir. Bu gelirlerden hiçbir vergi, resim ve harç kesintisi yapılamaz.

 

 

5.5. Zorunluluk İlkesi ve Bildirimler

 

İŞsizlik sigortası zorunludur. Bu Kanun kapsamına giren ve halen çalıŞmakta olanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, yeni girenler ise iŞe baŞladıkları tarihten itibaren sigortalı olurlar. Sosyal Güvenlik Kurumu‟na bildirilen iŞyeri ve sigortalılar, Kuruma da bildirilmiŞ sayılır.

 

 

İŞveren,  hizmet  akdi,  51.  maddede  belirtilen  hallerden  birisine  dayalı  olarak  sona  ermiŞ  olan  sigortalılar hakkında;  örneğin  Kurumca  hazırlanacak  3  nüsha  iŞten  ayrılma  bildirgesi  düzenleyip,  15  gün  içinde  bir nüshasını Kuruma göndermek, bir nüshasını sigortalı iŞsize vermek ve bir nüshasını da iŞyerinde saklamakla yükümlüdür.  Sigortalı  iŞsizin,  bu  maddede  belirtilen  ödeme  ve  hizmetlerden  yararlanabilmesi  için  iŞten ayrılma bildirgesi ile birlikte, hizmet akdinin feshedildiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde Kuruma doğrudan veya elektronik ortamda baŞvurması gerekir.

 

 

5.6. İŞsizlik Sigortasından Sağlanan Yardımlar

 

 

İŞsizlik sigortasından sağlanan yardımlar;

–        İŞsizlik ödeneği,

–        5510 sayılı Kanun gereği ödenecek sigorta primleri,

–        Yeni bir iŞ bulma,

–        Meslek geliŞtirme, edindirme ve yetiŞtirme eğitimidir.

 

 

5.7. İŞsizlik Sigortası Primleri (4447 s.K.m.49)

 

 

İŞsizlik sigortası primi, sigortalının 5510 sayılı Kanunun 80. ve 82. maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt  kazançlarından  %1  sigortalı,  %2  iŞveren  ve  %1  devlet  payı  olarak  alınır.  İsteğe  bağlı  sigortalılardan iŞsizlik  sigortası  primini  ödeyenlerden  ise  %1  sigortalı  ve  %2  iŞveren  payı  alınır.  İŞsizlik  sigortasına iŞverenlerce  ödenen primler, kazancın tespitinde gider olarak kabul edilir, sigortalılarca ödenen primler de gerçek ücretin hesaplanmasında gelir vergisi matrahından indirilir.

 

 

5.8. İŞsizlik Ödeneği (4447 s.K.m.50)

 

 

5.8.1. Miktarı

 

 

Günlük  iŞsizlik  ödeneği,  sigortalının  son  4  aylık  prime  esas  kazançları  dikkate  alınarak  hesaplanan  günlük ortalama brüt kazancının %40‟ıdır.

Bu Şekilde hesaplanan iŞsizlik ödeneği miktarı, 16 yaŞından büyük iŞçiler için uygulanan aylık asgari ücretin brüt tutarının %80‟ini geçemez.

 

 

5.8.2. Ödenek alma releri

 

 

Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün prim  ödeyerek sürekli çalıŞmıŞ olanlardan, son 3 yıl içinde;

–        600 gün sigortalı çalıŞıp, iŞsizlik sigortası primi ödemiŞ olan sigortalı iŞsizlere 180 gün,

–        900 gün sigortalı çalıŞıp, iŞsizlik sigortası primi ödemiŞ olan sigortalı iŞsizlere 240 gün,

–        1080 gün sigortalı çalıŞıp, iŞsizlik sigortası primi ödemiŞ sigortalı iŞsizlere 300 gün, süre ile iŞsizlik ödeneği verilir.

 

5.8.3. Ödeneğin verilmesi

 

 

İŞsizlik  ödeneği  her  ayın  sonunda  aylık  olarak  iŞsizin  kendisine  ödenir.  İlk  iŞsizlik  ödeneği  ödemesi  ise ödeneğe hak kazanılan tarihi izleyen ayın sonuna kadar yapılır. İŞsizlik ödeneği damga vergisi hariç herhangi

bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz. İŞsizlik ödeneği, nafaka borçları dıŞında haciz veya baŞkasına devir ve

temlik edilemez. Sigortalının kusurundan kaynaklandığı belirlenen fazla ödemeler yasal faizi ile birlikte geri alınır. Ölen sigortalı iŞsizlere ait fazla ödemeler geri tahsil edilmez.

Sigortalı,   iŞsizlik  ödeneğinden  yararlanma   süresini   doldurmadan  tekrar   iŞe   girer   ve   iŞsizlik  sigortası ödeneğinden yararlanmak için bu Kanunun öngördüğü Şartları yerine getiremeden yeniden iŞsiz kalırsa, daha önce  hak  ettiği  iŞsizlik  ödeneği  süresini  dolduruncaya  kadar  bu  haktan  yararlanmaya  devam  eder.  Bu Kanunun öngördüğü Şartları yerine getirmek suretiyle yeniden iŞsiz kalınması halinde ise sadece bu yeni hak sahipliğinden doğan süre kadar iŞsizlik ödeneği ödenir.

İŞsizlik sigortasının ödenme süresi içinde ödenmesi gereken geçici iŞgöremezlik  ödeneğinin miktarı, iŞsizlik

ödeneği miktarından fazla olamaz.

 

 

5.9. İŞsizlik ödeneğine hak kazanmanın Şartları (4447 s.K.m.51)

 

 

Yukarıda  belirtilen  prim  ödeme  Şartlarını  yerine  getiren  sigortalılardan  iŞ  sözleŞmeleri  aŞağıda  belirtilen hallerden birisine dayalı olarak sona erenler, Kuruma süresi içinde Şahsen baŞvurarak yeni bir iŞ almaya hazır olduklarını kaydettirmeleri ve bu Kanunda yer alan prim ödeme koŞullarını sağlamıŞ olmaları kaydıyla iŞsizlik ödeneği almaya hak kazanırlar.

 

 

5.9.1. İŞverence yapılan süreli fesih

 

 

İŞ sözleŞmesi iŞverence; 4857 İŞ Kanunu‟nun 17. (ve 18.) maddesi, Deniz İŞ Kanunu‟nun 16. maddesi veya Basın İŞ Kanunu‟nun 6. maddesinin 4. fıkrasına göre süreli olarak feshedilmiŞse, sigortalı iŞsizlik ödeneğine hak kazanır.

 

 

5.9.2. İŞçi tarafından yapılan haklı (derhal) fesih

 

 

İŞ sözleŞmesi, süresi belli  olsun  veya  olmasın sürenin bitiminden önce  veya  bildirim  önelini beklemeksizin

4857  sayılı  İŞ  Kanunu‟nun  16.  maddesine;  Deniz  İŞ  Kanunu‟nun  14.  maddesinin  (II)  ve  (III)  numaralı bentlerine  veya  Basın İŞ Kanunu‟nun 7. maddesi ile  11. maddesinin 1. fıkrasına  göre  feshedilirse  sigortalı iŞsizlik ödeneğine hak kazanır.

 

 

5.9.3. İŞveren tarafından yalan hak fesih

 

 

İŞ sözleŞmesi, süresi belli olsun veya olmasın süresinin bitiminden önce veya bildirim önelini beklemeksizin İŞ Kanunu‟nun 25. maddesinin (I) ve (III) numaralı bentlerine veya Deniz İŞ Kanunu‟nun 14. maddesinin (III) numaralı bendine veya Basın İŞ Kanunu‟nun 12. maddesinin 1. fıkrasına göre iŞveren tarafından feshedilirse, sigortalı iŞsizlik ödeneğine hak kazanır.

 

5.9.4. Diğer haller

 

 

İŞ sözleŞmesinin aŞağıdaki özel hallerde sona ermesinde de sigortalı iŞsizlik ödeneğine hak kazanır:

–        Hizmet akdinin belirli süreli olması halinde, bu sürenin bitimi nedeniyle iŞsiz kalmak,

–        Deniz  İŞ  Kanununa  göre  hizmet  akdinin  belirli  bir  sefer  için  yapılmıŞ  olması  nedeniyle  sefer sonunda iŞsiz kalmak,

–        İŞyerinin  el  değiŞtirmesi  veya  baŞkasına  geçmesi,  kapanması  veya  kapatılması,  iŞin  veya iŞyerinin niteliğinin değiŞmesi nedenleriyle iŞten çıkarılmıŞ olmak,

–        Deniz İŞ Kanunu‟nun m.14/IV hükmündeki nedenlerle iŞsiz kalmak,

–        4046 sayılı ÖzelleŞtirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde

Kararnamelerde DeğiŞiklik Yapılmasına Dair Kanunun 21. maddesi kapsamında iŞsiz kalmak,

–        Yukarıdaki bentlerde  belirtilen iŞ kanunları  kapsamına  girmeyen sigortalılardan hizmet  akitleri,

2821  sayılı  Sendikalar  Kanunu  ile  2822  sayılı  Toplu  İŞ  SözleŞmesi  Grev  ve  Lokavt  Kanunu kapsamında  yapılmıŞ olan  toplu iŞ sözleŞmeleri  veya  toplu iŞ sözleŞmesi bulunmayan hallerde Borçlar  Kanunu  hükümleri  doğrultusunda  bu  baŞlık  altında  sayılan  hallere  paralel  olarak  sona ermiŞ olmak (Ancak, iŞsizlik ödeneğine hak kazanabilmek için hizmet akdinin baŞvuru sırasında

grev, lokavt veya kanundan doğan ödevler nedeniyle askıya alınmamıŞ olması gerekmektedir).

 

5.10. İŞsizlik Ödeneğinin Kesilmesi (4447 s.K.m.52)

 

 

İŞsizlik ödeneği almakta iken;

–        Kurumca  teklif  edilen  mesleklerine  uygun  ve  son  çalıŞtıkları  iŞin  ücret  ve  çalıŞma  koŞullarına yakın  ve  ikamet  edilen  yerin  belediye  mücavir  alanı  sınırları  içinde  bir  iŞi  haklı  bir  nedene dayanmaksızın reddeden,

–        İŞsizlik  ödeneği  aldığı  sürede  gelir  getirici  bir  iŞte  çalıŞtığı  veya  herhangi  bir  sosyal  güvenlik kuruluŞundan yaŞlılık aylığı aldığı tespit edilen,

–        Kurum tarafından önerilen meslek geliŞtirme, edindirme ve yetiŞtirme eğitimini haklı bir neden göstermeden reddeden veya kabul etmesine karŞın devam etmeyen,

–        Haklı bir  nedene  dayanmaksızın  Kurum  tarafından  yapılan çağrıları  zamanında  cevaplamayan, istenilen bilgi ve belgeleri öngörülen süre içinde vermeyen,

sigortalı iŞsizlerin, iŞsizlik ödenekleri kesilir.

Ancak (c) ve (d) bentlerinde öngörülen ödeneklerin kesilme gerekçesinin ortadan kalkması halinde, iŞsizlik ödeneği  ödenmesine  yeniden  baŞlanır.  İu  kadarki,  bu  suretle  yapılacak  ödemenin  süresi  baŞlangıçta belirlenmiŞ olan toplam hak sahipliği süresinin sonunu geçemez.

Muvazzaf  askerlik  dıŞında  herhangi  bir  nedenle  silahaltına  alınanlarla,  hastalık  ve  analık  nedeniyle  geçici iŞgöremezlik ödeneği almaya hak kazanan sigortalı iŞsizlerin, iŞsizlik ödeneklerinin ödenmesi bu durumların devamı süresince durdurulur.

Kurumun  müfettiŞleri  ile  sigorta  müfettiŞleri,  bu  Kanunun  uygulanması  ile  ilgili  olarak  kurumlarının  görev alanlarına  giren  hususlarda  teftiŞ,  kontrol  ve  denetleme  yetkisine  haizdirler.   Ancak,  iŞsizlik  sigortası ödeneğinden faydalanırken aynı zamanda gelir getirici bir  iŞte çalıŞan sigortalıların tespitinin yapılmasında,

sosyal güvenlik denetmenleri ve sosyal güvenlik kontrol memurları da görevlendirilebilir.

Incoming search terms:

  • 4447 sayılı işsizlik sigortası kanunu (1)
Etiketlenmiş , , .Yer işareti koy permalink.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>