İŞ VE MESLEK DANIŞMANLIĞI

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on Pinterest

İŞ VE MESLEK DANIŞMANLIĞI

İŞ ve meslek danıŞmanlığı Türkiye‟de son yıllarda önemi artan bir alan olarak dikkat çekmektedir. Konu bir dönem,  daha  çok  iŞ  veya  meslek  hayatının  baŞlangıcında  yapılan  tercihler  çerçevesinde  ele  alınmıŞtır. Günümüzde, iŞsizlik, istihdamda yaŞanan zorluklar, kiŞisel beklentilerin değiŞmesi gibi sebeplerle iŞ hayatının değiŞik evrelerinde de iŞ ve meslek danıŞmanlığı söz konusu olmaya baŞlamıŞtır.

Geleneksel anlayıŞta, iŞ ve meslek bir defa seçilen ve iŞ veya meslek hayatı boyunca kolay kolay değiŞmeyen

bir olgu olarak kabul edilmekteydi. Artık bu kabulün değiŞmeye baŞladığı görülmektedir. Yine baŞlangıçta iŞ

ve meslek seçimi önemli olacak, ancak sonraki yıllarda kiŞiler iŞ ve meslek bakımından yeni tercihlerle karŞı karŞıya kalacak, geçmiŞe göre daha sık iŞ ve meslek değiŞtirmesi söz konusu olacaktır.

Günümüzde iŞ ve meslek danıŞmanlığı yaklaŞımlarında iŞ ve meslek seçimi yerine, iŞ ve meslek geliŞimine doğru  bir  kayıŞ  gözlemlenmektedir.  Yani  iŞ  ve  meslek  seçimi  yerine  iŞ  ve  meslek  geliŞimi  daha  fazla  öne çıkmaktadır. Kariyer hayatımızı bir geliŞim süreci olarak ele alan bu yaklaŞıma göre, iŞ ve meslek hayatının bütününü dikkate alan ve belli dönemlerde yeniden iŞ ve meslek seçiminin olacağı bir yaklaŞımı benimsemiŞ oluyoruz.  Bu  durum  ise  iŞ  ve  meslek  seçimi  ve  geliŞimi konusunda  daha  fazla  danıŞmanlık  ihtiyacı  ortaya çıkarmaktadır.

İŞ  ve  meslek  seçimi  kiŞilerin  hayatlarındaki  en  önemli  tercihlerinden  birisidir.  Bu  alandaki  doğru  tercihler kiŞiler için iŞ ve meslek hayatında tatmin ve baŞarıyı getirirken, örgütler ve ülkeler bakımından ise kaynakların etkin  ve  verimli  kullanılması  sonucunu  doğurmaktadır.  Bu  sonuçların  ortaya  çıkmasında,  bilimsel  ilkelere uygun ve sistemli bir biçimde yürütülecek iŞ ve meslek danıŞmanlığı rolü büyük önem arz etmektedir.

1. İŞ ve Meslek DanıŞmanlığının Çerçevesi

1.1. İŞ ve Meslek DanıŞmanlığının Tanımı

İŞ, meslek  ve  kariyer, gündelik dilde  sık kullanılan  kavramlar  olmasına  rağmen, hala yeteri  kadar  açık bir biçimde tanımlanabilmiŞ değildir. Bu yüzden bu kavramları ve bu kavramları tanımladıktan sonra iŞ ve meslek danıŞmanlığı tanımını vermekte yarar görülmektedir.

İŞ,  belli  bir  iŞyerinde  sürdürülen  benzer  etkinlikler  grubudur.  İŞ  mesleki  bilgi  ve  becerilerin  uygulamaya

konulmasıdır (Usluer, 2005, s. 6).

Meslek,  insanlara  yararlı  mal  ya  da  hizmet  üretmek  ve  karŞılığında  para  kazanmak  için  yapılan,  belli  bir eğitimle  kazanılan,  sistemli  bilgi  ve  becerilere  dayalı,  kuralları  toplumca  belirlenmiŞ  sistemli  etkinlikler bütünüdür (Kuzgun, 2003, s. 3). Diğer bir tanımla meslek, belirli bir öğrenim ve tecrübe sonunda kazanılan bilgi  ve  beceriler  yoluyla,  belirli  çalıŞma  kurallarına  uyularak  yapılan  çalıŞmalar  olarak  ifade  edilebilir (İenatalar, 1978).

Kariyer, bireyin iŞ yaŞamında bulunduğu pozisyonlar, bu pozisyonlarla ilgili tutum ve davranıŞları ile yaptığı

iŞleri içermektedir (Aytaç, 1997).

İŞ, meslek ve kariyer kavramlarını kısaca tanımladıktan sonra iŞ ve meslek danıŞmanlığı tanımı verilebilir.

İŞ ve meslek danıŞmanlığı; bir bireyin kendisini tanıması, iŞler, meslekler ve iŞ dünyası hakkında bilgi sahibi olması; kendisi ile iŞler, meslekler ve örgütleri karŞılaŞtırması ve bir istihdam ve geliŞim planı oluŞturması için bireye yapılan profesyonel ve sistematik yardım etme ve destek sürecidir.

İŞKUR‟un  İŞ  DanıŞmanı  tanımı  ise  Şu  Şekildedir:  “İŞin  gerektirdiği  özellikler  ile  iŞin  gerektirdiği  nitelik  ve

Şartları karŞılaŞtırarak, bireyin istek ve durumuna en uygun iŞe yönlendirilmesi; gerektiğinde kiŞinin mesleki niteliğinin  artırılması  için  ilgili  eğitim  imkanlarından  yararlandırılması,  iŞe  yerleŞtirilmesi,  iŞe  uyumunun

 

sağlanması; iŞverenlerin beklentilerine uygun eŞleŞtirmenin yapılması esastır”. Bu tanımda iŞ kavramı yanında meslek kavramı da kullanıldığı zaman iŞ ve meslek danıŞmanlığı tanımı yapılmıŞ olmaktadır.

İŞ   ve   meslek   danıŞmanlığı   kavramı   yerine   kariyer   danıŞmanlığı   kavramının   daha   uygun   olacağı

düŞünülmektedir. Çünkü, kariyer kavramı meslek seçimi baŞta olmak üzere, örgütlerdeki kariyer uygulamaları

ve  emekliliğe  hazırlık  da  dahil bireylerin tüm  iŞ  yaŞamlarını kapsayan daha  kuŞatıcı bir  kavramdır.  Kariyer kavramı  iŞler  ve  meslekler  yanında,  örgütleri  de  kapsamaktadır.  Ancak  İŞKUR  belgelerinde  iŞ  ve  meslek danıŞmanlığı kavramı kullanıldığı için bu çalıŞmada da iŞ ve meslek danıŞmanlığı kavramı kullanılması tercih edilmiŞtir. Bu yaklaŞım çerçevesinde iŞ ve meslek danıŞmanlığının tanımına geçebiliriz.

1.2. İŞ ve Meslek DanıŞmanlığının Amacı

İŞ  ve  meslek  danıŞmanlığının  amacı;  bireylerin  kendilerini  ve  iŞ  dünyasını  tanımalarını  sağlayarak;  iŞ yaŞamının değiŞik evrelerinde bireylerin karŞı karŞıya kaldıkları iŞ ve meslek seçimi, iŞ ve meslekte ilerleme, iŞ

ve meslek değiŞtirme, iŞ ve meslekte tatmin olma ve kendilerini geliŞtirme gibi konularda bireysel ve grup olarak yardımcı olmak ve profesyonel destek vermektir.

İŞ ve meslek danıŞmanlığının amacı; meslek seçimi aŞamasındaki gençler, iŞ yaŞamına ilk defa katılan yeni mezunlar,  kariyerinin  yükselme  aŞamasında  olanlar,  kariyer  düzleŞmesi  sorunu  yaŞayanlar,  iŞ  ve  meslek tatmini düŞük olanlar, iŞ ve meslek değiŞtirmek isteyenler, iŞ yaŞamında ayrımcılığa uğrayanlar, iŞ yaŞamında dezavantajlı durumda olan gruplar ve emekliliği yaklaŞan kiŞilere, birey veya grup olarak kendilerini tanıma,

iŞ dünyası ve meslekler hakkında bilgi verme, istihdam ve kendilerini geliŞtirme konularında destek olmaktır.

1.3. İŞ ve Meslek DanıŞmanlığının Hedef Kitlesi

İŞ ve meslek danıŞmanlığının hedef kitlesi, meslek seçimi aŞamasında olan gençler, iŞsizler ve iŞ hayatında kariyerlerinin değiŞik aŞamalarında bulunan her seviyedeki kiŞiler olarak tanımlanabilir.

İŞKUR hedef kitleyi tanımlarken iŞ danıŞmanlığı ve meslek danıŞmanlığı hizmetinden yararlanacak kiŞileri ayrı olarak sınıflamıŞtır. Pratik ve uygulamaya dönük bu sınıflamaya göre (http://www.iskur.gov.tr):

İŞ danıŞmanlığı hizmetlerinden;

İlk defa iŞ piyasasına giren ve henüz mesleği olmayan gençler ve yetiŞkinler,

Uzun süre iŞsiz kalanlar,

İŞverene dört ya da dörtten fazla gönderildiği halde iŞe giremeyenler,

ÖzelleŞtirme, iŞyeri kapanması veya ekonomik durgunluk nedeniyle iŞini kaybetmiŞ olan ve bu nedenle  iŞsizlik  ödeneği  alan,  becerilerini  geliŞtirmek  isteyen,  yeni  bir  iŞ  bulmada  ya  da mesleğini değiŞtirme ve uyum sağlamada zorluğu olanlar,

Mevcut mesleki eğitim imkanları hakkında bilgi isteyenler,

Güncelliğini yitirmeye baŞlayan mesleklerde istihdam edilen ve istihdam edilebilirliğini artırmak için  ek  bir  mesleki  eğitime  ihtiyacı  olabilecek  kiŞiler  (söz  konusu  ek  eğitimin  seçilmesi konusunda),

Herhangi bir mesleği olmayıp, iŞgücü yetiŞtirme kursuna katılmak isteyenler,

ÇalıŞabilecekleri potansiyel iŞlerin nasıl bulunacağı hakkında bilgi isteyenler,

İŞ  aramada  yönlendirmeye  ihtiyaç  duyan  ve  bu  nedenle  iŞ  arama  becerileri  eğitiminden yararlanabilecek kiŞiler,

Kendi iŞini kurmak isteyenler yararlanabilirler.

 

Meslek danıŞmanlığı hizmetlerinden;

Meslek seçme aŞamasında olanlar,

Mesleki becerilerini geliŞtirmek isteyenler,

Mesleğini değiŞtirmek isteyenler,

Genel lisede alan, meslek lisesinde meslek alanı ve dal seçiminde, lise sonrası eğitim programı tercihlerinde bilgi ve yardıma ihtiyacı olan öğrenciler,

Yaygın  eğitim  programlarına  katılmak  isteyen  (Kurum  iŞgücü  yetiŞtirme  kursu,  mesleki  eğitim merkezi,  halk  eğitim  merkezi  vb.),  bir  meslek  alanı  ve  eğitim  programını  seçmede  yardıma ihtiyaç  duyan  kiŞiler  ile  bir  üst  eğitim  kurumuna  yönelmek  isteyen  temel  öğretim  öğrencileri yararlanabilirler.

Kısaca  özetlemek  gerekirse,  iŞ  ve  meslek  danıŞmanlığı;  sadece  kariyer  sorunları  yaŞayan  kiŞi  ve  gruplara değil, iŞ yaŞamının tüm evrelerindeki tüm birey ve gruplara, kendilerine uygun, isteyerek yaptıkları, verimli ve üretken  olarak  çalıŞabildikleri  bir  iŞ  ve  meslek  sahibi  olmalarına  destek  vermeyi  ve  bunun  sürekliliğini sağlamayı amaçlar.

1.4. İŞ ve Meslek DanıŞmanlığının Yasal Dayanakları

İŞ   ve   meslek   danıŞmanlığının   nasıl   yürütüleceği   hakkında   ulusal   ve   uluslararası   bazı   düzenlemeler bulunmaktadır. İŞ ve meslek danıŞmanlığı faaliyetlerinin nasıl yürütüleceğini düzenleyen dayanaklar aŞağıdaki gibi sıralanmaktadır (http://statik.iskur.gov.tr)

Ulusal Dayanaklar:

 

4904 sayılı Türkiye İŞ Kurumu Kanununun 3/c ve 9/b maddesi,4447 sayılı İŞsizlik Sigortası Kanununun 48‟inci maddesinin yedinci fıkrası,Türkiye İŞ Kurumu Görev Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliğinin 11/d., 11/e.ve 11/f. maddesi,Görev Yetki ve Sorumluluk Yönetmeliğinin 23/f. maddesi,Türkiye İŞ Kurumu İŞgücü Uyum Hizmetleri

Yönetmeliğinin 30. Maddesi.

Uluslararası Dayanaklar:

Uluslararası ÇalıŞma TeŞkilatı (ILO) tarafından onaylanmıŞ olan İŞ ve İŞçi Bulma Servisi Kurulması Hakkındaki 88 sayılı sözleŞmenin 6. maddesinin “a/i” fıkrası,Uluslararası ÇalıŞma TeŞkilatı (ILO) tarafından onaylanmıŞ olan İnsan Kaynaklarının Değerlendirilmesinde Mesleki Eğitim ve Yönlendirmenin Yeri Hakkındaki 142 sayılı sözleŞmenin 3/1 maddesi,Uluslararası ÇalıŞma TeŞkilatı (ILO) tarafından onaylanmıŞ olan İnsan Kaynaklarının Değerlendirilmesinde   Mesleki   Eğitim   ve   Yönlendirmenin   Yeri   Hakkındaki   142   sayılı   sözleŞmenin   3/2 maddesiAvrupa Sosyal İartının 1.Bölümünün9. maddesi ve 2. Bölümünün 1/4. maddesi.

Incoming search terms:

  • iş ve meslek danışmalığı platformu (23)
  • usluer 2005 iş tanımı (1)
Etiket(ler): , , .Yer işareti koy Kalıcı Bağlantı.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir