Rehberiniz-İlk izlenim için ikinci bir şans yok !

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInPin on Pinterest


iyimeslek.com ailesi olarak “Ä°lk izlenim için ikinci bir ÅŸans yok !” adlı yazımızın kiÅŸisel geliÅŸiminize katkı saÄŸlamasını umuyoruz
İlk izlenim için ikinci bir şans yok !

Aynı eski iÅŸ yerinizde diÄŸer departmanda çalışan yönetici Metin Bey gibi…

Daha sonraki günlerde, o kişiye çok fazla yaklaşmamaya çalışır, hatta arkadaşlık etmekten kaçınırsınız büyük bir ihtimalle. Çevrenizdekiler size onun ne kadar harika ve sıcak bir insan olduğunu söylemesi, sizin o kişiyle ilgili duygularınızı, düşüncelerinizi değiştirmez. Oysa belki o kişi o anda çok zor bir durumdaydı ve birtakım problemler yaşıyordu. Belki de yıllardır ilk defa o kadar gergin, o kadar sinirliydi. Onun yerinde olsanız sizin de rahatlıkla verebileceğiniz bir takım tepkiler veriyordu. Belki o gün o şeklide davrandığı için sonradan pişman oldu. Ama ne yazık ki eskilerden günümüze gelen söz çok doğru: “İlk izlenim yaratmak için ikinci bir şansınız yoktur.”

Algı ve önyargılar hakkında

Davranışlarımız gerçeÄŸin kendisine deÄŸil, o gerçeÄŸi nasıl algıladığımıza baÄŸlıdır. Gördüklerimiz, duyduklarımız bilinçli ya da bilinçsiz olarak yaptığımız yorumlar ve yargılarla anlam kazanırlar. Dolayısıyla da deneyimlerimiz, aldığımız eÄŸitimler, içinde bulunduÄŸumuz toplumun kültürü ve deÄŸerlerinden o anda içinde bulunduÄŸumuz sosyal ortama kadar pek çok ÅŸey o ilk kez karşılaÅŸtığımız insanlar hakkında oluÅŸturduÄŸumuz yargıları baÅŸka bir deyiÅŸle ilk izlenimleri etkiliyor. Tabii ki ilk izlenimler de gelecekte kurulacak her türlü iletiÅŸimi ve muhtemelen bütün iliÅŸkiyi… Sosyal algılama dediÄŸimiz bu süreçte, karşımızdaki kiÅŸileri tanımaya ve anlamaya çalışıyoruz. Bu süreçte farkında olmadan birtakım önyargılar bizi etkiliyor ve davranışlarımızı yönlendiriyor. Böylece karşımızdakileri sınıflandırıyoruz, onlara birtakım nitelikler atfediyoruz. Çok kısa zamanda oluÅŸturduÄŸumuz ya da bizim hakkımızda oluÅŸturulan ilk izlenimler tamamen bir yanılsama olabilir. Bu deÄŸerlendirmeler içinde bulunduÄŸumuz iletiÅŸim sürecinde tarafların dinleme ve tepki verme ÅŸekillerini etkiler.

Mülakat yaparken bazı adaylarla görüşmeye başladıktan birkaç dakika sonra o kişinin işe uygun olmadığını düşündüğünüz hiç olmadı mı? Mülakata gelen kişinin kapıdan girerken sergilediği rahatsız duruş mülakat esnasında ne söylerse söylesin onun satış yapabilecek kadar rahat ve sıcakkanlı bir insan olmadığı düşüncenizi değiştirmeyecektir. Bazen de tezatlar yönlendirir algı sürecimizi. Eğer mülakat yaptığımız 4 kişi gerçekten çok iyi ise ortalama olan beşinci kişi bize olduğundan daha kötü görünecektir. Ya da ekibimizde bir kişi hariç herkesin performansı çok iyi ise, diğer kişinin daha az iyi olan performansı göreceli olarak kötü görünecektir.

Doktorlar beyaz önlük giyer

Her bireyde, her toplumda belli bir kategorideki kişileri genelleştirerek, o gruba belli özellikleri atfetme eğilimi vardır. Bazen belli bir yaş grubu, bazen de bir meslek grubunu seçeriz. O kategorideki kişiler ortak birtakım özellikler taşırlar. Bizlerde bu kategorideki herkesin bu özellikleri taşıdığını düşünür ve herkesi bu kapsamda değerlendiririz. Kalıplaşmış örnekler (stereotip) yazılı ve görsel medya tarafından desteklenir. Bu durum bizim kalıplaşmış örneklerimizin daha da pekişmesine yol açar. Hayatınız boyunca her hastaneye gittiğinizde beyaz önlüklü doktorlar gördüyseniz, seyrettiğiniz bütün filmlerde, okuduğunuz kitaplarda, göz attığınız dergilerde doktorlar hep beyaz önlüklüyse, o zaman sizde “Doktorlar beyaz önlük giyer” kalıplaşmış örnek haline dönüşmüştür. Bu da özellikle çok net olmayan ilk karşılaşmalarda karşınızdaki kişi ile ilgili algılama sürecinizi ve o kişi hakkındaki ilk izlenimlerinizi etkiler. Sir Joshua Reynolds’un dediği gibi:”Gerçek düşünme işçiliğinden kaçınabilmek için bir kişinin başvuramayacağı yol yoktur.”

Her olumlu özellik bir diğerini getirir

Bir kiÅŸi ile ilgili en baskın ya da görünür ilk olumlu fiziksel özelliÄŸi seçeriz ve daha sonra bu kiÅŸiye o özellikle birlikte baÅŸka olumlu nitelikler yükleriz. ÖrneÄŸin gözlüklü birisiyle tanıştınız. Bu kiÅŸinin entellektüel, okumayı seven, bilgili, iÅŸinde iyi bir kiÅŸi olduÄŸu yargısına varmanız çok zaman almayacaktır. E L Thorndike’ye (“A Constant Error on Psychological Rating’, 1920) göre “Hale etkisi”(Halo Effect) olarak bilinen bu kurala göre bir kiÅŸi ya da olayı tek bir olumlu özelliÄŸinden dolayı tümden olumlu deÄŸerlendiririz. Benzeri ÅŸekilde “Şeytan etkisi” (Devil Effect) ise bize tek bir olumsuz özelliÄŸinden dolayı kiÅŸi ve ya olayı tümden olumsuz deÄŸerlendirebileceÄŸimizi söylüyor. Ä°ÅŸ hayatında ne kadar çok örneÄŸi vardır bu etkilerin, deÄŸil mi? Çalışma arkadaşınız son derece dakik ve iÅŸlerini zamanında bitiriyor. Yıllık deÄŸerlendirmeler sırasında onun her zaman iyi performans gösterdiÄŸi ve sonuç elde ettiÄŸini söyleyerek terfi ettirildiÄŸini duydunuz. Oysa ki zamanında verdiÄŸi raporlar genellikle yeterince kapsamlı ve yanlışsız olmazdı. Nasıl olabilir diye düşünmeyin çünkü cevap basit: Hale etkisi! Tersi de mümkün. Mülakata geç gelen bir adayı düşünün, büyük bir ihtimalle onun sorumsuz, böyle bir görüşmeyi bile ciddiye almayan güvenilmez biri olduÄŸu sonucuna varacaksınız. O görüşmenin sonu muhtemelen aday için pek de memnuniyet verici olmayacaktır.

Madem biliyoruz, o halde yönetelim…

Genel olarak karşımızdaki insanın öncelikle ırk, cinsiyet, yaş, boy, kilo, yüz ifadesi, gözler ve saç, giysiler, hareket ve duruşunu fark ederiz. Ardından, bizim için taşıdıkları önem sırasına göre çekicilik düzeyi, kişilik ve yaratılış, eğitim düzeyi, başarı derecesi, mali durumu, kıdem düzeyi, sosyal ve ahlaki değerleri, sosyal konumu hakkında yargılara varırız. Ve sonunda, güvenip güvenmediğimize, hoşlanıp hoşlanmadığımıza, iş yapıp yapmayacağımıza karar veririz. Algılama sürecini, önyargıları, hale ve şeytan etkilerini, kalıplaşmış örnekleri (stereotip) ve hepsinin hayatımıza olan inanılmaz etkilerinin farkına vardığımıza göre bundan sonra bu süreci ve sonuçta başkalarında oluşturduğumuz izlenimleri yönetmeye ne dersiniz? Unutmayalım ki izlenimleri yönetmek için kullanılabilecek en etkili araç iyi bir kişisel sunumdur. Bu ise iyi ve etkili bir imaj yönetimi ile sağlanabilir. Size önerim bütünleşik imajın tüm öğelerini çevrenizdeki kişilerin gerçek sizi algılayabilmeleri, sizi sizin gördüğünüz gibi görebilmeleri için kullanmanız.

Yazar: RANA ÖZŞEKER

Kaynak: http://VATAN

Yer işareti koy Kalıcı Bağlantı.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir